دلتنگي‌هاي آخر هفته

برای علی اخوان

2012-02-02T22:39:00.002+03:30

علی را چند روز پیش دستگیر کردند؛ دوست داشتم چیزی در این مورد بنویسم، اما چیزی بهتر از واگویه شعر کیفر احمد شاملو به نظرم نمی رسد.

در اينجا چهار زندان است
به هر زندان دو چندان نقب در هر نقب چندين حجره
در هرحجره چندين مرد در زنجير ...

از اين زنجيريان يکتن زنش را در تب تاريک بهتاني به ضرب دشنه اي کشته است
از اين مردان يکي در ظهر تابستان سوزان نان و فرزندان خود را
بر سر برزن به خون نان فروش سخت دندان گرد آغشته است
از اينان چند کس در خلوت يکروز باران ريز بر راه رباخواري نشسته اند
کساني درسکوت کوچه از ديوار کوتاهي به روي بام جسته اند
کساني نيم شب در گورهاي تازه
دندان طلاي مردگان را مي شکستند
من اما هيچ کس را در شبي تاريک و توفاني نکشته ام
من اما راه بر مرد ربا خواري نبسته ام
من اما نيمه هاي شب ز بامي بر سر بامي نجسته ام
در اينجا چهار زندان است به هر زندان دوچندان نقب
و در هر نقب چندين حجره در هر حجره چندين مرد در زنجير
در اين زنجيرنان هستند مرداني که
مردار زنان را دوست مي دارند
دراين زنجيريان هستند مرداني که در رويايشان هر شب
زني در وحشت مرگ از جگر بر مي کشد فرياد
من اما در زنان چيزي نمي يابم ...
گر آن همزاد را روزي نيابم ناگهان خاموش
من اما در دل کهسار روياهاي خود
جز انعکاس سرد آهنگ صبور اين علف هاي بياباني که مي دويند و
مي پوسند و مي خشکند و مي ريزند , با چيزي ندارم گوش
مرا گر خود نبود اين بند شايد با مدادي همچو يادي دور و لغزان
مي گذشتم از طراز خاک سرد پست
جرم اين است جرم اين است

نگاهی دوباره به زمان کولی ها ساخته کوستوریتسا

2012-01-11T18:46:00.004+03:30

عادت ندارم مطالبی را که برای جاهای دیگر می نویسم در اینجا دوباره بیاورم؛ اما در مورد این مطلب به دلیل آن که کمتر مورد توجه قرار گرفته است و از سوی دیگر، فیلم هم در میان مخاطبان فارسی گمنام است؛ آن را دوباره می آورم.
اصل مطلب در سایت فیلم آبند

امیر کوستوریتسا
امیر کوستوریتسا متولد سارایوو ست با اصلیتی صرب. مکان نقش کلیدی در فیلم های او دارد. قصه اکثر فیلم های او در یوگوسلاوی می گذرد، کشوری که امروزه واژه سابق را همیشه به دنبال خود دارد. در این میان، "رویای آریزونا"، تنها فیلمی است که خارج از یوگوسلاوی ساخت. حتی وقتی فیلم مستند مارادونا را می ساخت، با هم سفری به یوگوسلاوی دارند. گرایش های ناسیونالیستی کوستوریتسا در عقاید سیاسی اش هم نمود پیدا کرده است. مثلا در کمپین سال 2007 علیه جدایی کوزوو حضوری فعال داشت یا آن که در انتخابات مجلس به سال 2007 از نخست وزیر آن زمان صربستان و حزب راست گرایش غیرمستقیم حمایت می کرد. یکی از جنجالی ترین اظهارنظرهایش در مورد جنگ بوسنی باعث شد تا از داوری جشنواره آنتالیای ترکیه کناره گیری کند.
مذهب در زندگی شخصی کوستوریتسا نقش کلیدی ندارد؛ اما بی تأثیر هم نیست. او که در سال 1954 در خانواده ای مسلمان و سکولار در بوسنی به دنیا آمده بود، در سال 2005 غسل تعمید یافت و مسیحی شد. خودش در این مورد می گوید: "پدرم ضدخدا بود و همیشه خودش را صرب می خواند. ممکن است به مدت 250 سال، مسلمان شده باشیم، اما خوب، ما همیشه صرب بوده ایم و دین ما مسیحیت بوده است. ما مسلمان شدیم تا جانمان را در مقابل ترک ها نجات دهیم" (1).
ویژگی اصلی سینمای کوستوریتسا پرداختن به خیال و فانتزی است که باعث می شود فیلم های او در زیرمجموعه سینمای فانتزی، سورئال و رئالیسم جادویی طبقه بندی شود. دنیایی که کوستوریتسا تصویر می کند، از یک سو همان دنیای واقعی ماست و از سوی دیگر روابط علت و معلولی لزوما در آن جاری نیست. به همین دلیل، پرواز یکی از عناصر همیشه حاضر در فیلم های کوستوریتسا است. جدا از پرواز قهرمانان فیلم های کوستوریتسا کارهایی خارق العاده می کنند که از توان انسان های عادی خارج است. مثلا قهرمان داستان "زمان کولی ها" می تواند با نگاه اشیا را جابجا کند.
گرایش کوستوریتسا در به تصویر کشیدن روابط علت و معمولی غیرمعمول در فیلم های آخرش شدیدتر شده است. به نظر میلاد روشنی فیلم "به من قول بده" (۲۰۰۷) کوستوریتسا، دقیقاً یک انفجار تصویری با قصه ای شبیه قصه پریان است که در ابتدایی‌ترین شکل ممکن حول مضامین اخلاقی مشخصی چون برادری، پیمان، رسوا شدن بدکار می چرخد و به نظر می‌رسد دقیقاً آن چیزی که در فیلم اهمیت ندارد، قصه فیلم است؛ قصه ای که مدام دچار وقفه در روایت می‌شود تا کوستوریتسا جوک‌های تصویری بدیعش را بگوید و در نهایت فیلم تبدیل به کلاژی شلوغ از ایده‌های فکاهی خلاقانه کوستوریتسا می‌شود که با یک پایان خوش قراردادی جمع بندی می‌شود (2). به نظرم نکته کلیدی فیلم های کوستوریتسا در همین جاست که تلاش نمی کند قصه بگوید؛ بلکه تلاش می کند رسانه ای به وجود بیاورد تا روابط را در آن تصویر کند. بنابراین دنیایی که می سازد ممکن است اصلا واقعی به نظر نرسد؛ یا بالعکس بتوان آن را آینه تمام نمای جامعه یوگوسلاوی دانست. جالب اینجاست هر دوی این نظرات در مورد فیلم های کوستوریتسا وجود دارد.هم چنین منتقدان له و علیه فیلم های او موضع گرفته اند: از یک سو، کوستوریتسا از معدود فیلم سازانی است که دو بار موفق به دریافت نخل طلایی جشنواره کن شده (وقتی بابا به مأموریت رفت - 1981 و زیرزمین - 1995) و چندین بار هم نامزد دریافت این جایزه بوده است (از جمله برای فیلم زمان کولی ها). در مقابل، اسلاوی ژیژک – فیلسوف اسلوونیایی - از سینمای کوستوریتسا متنفر است یا آنکه برنارد-هانری لوی فیلمی در مذمت زیرزمین ساخته است. به هر روی، با این مقدمه می توان این طور برداشت کرد که ارتباط با سینمای کوستوریتسا چندان ساده نیست.
ویژگی که باعث می شود نتوان سینمای کوستوریتسا را ساده تلقی کرد، علاقه او به سینمای رئال و فانتزی است؛ و از آنجایی که ترکیب این دو مانعه الجمع است، تلفیقی عجیب از واقعیت و خیال را در فیلم های کوستوریتسا شاهد هستیم. فیلم های ابتدایی کوستوریتسا در قالب رئالیستی ساخته شده اند و بیشتر رنگ و بوی واقعیت به خود دارند. یکی از دلایل این نزدیکی به سینمای رئال دوره زندگی اوست. نوجوانی و جوانی کوستوریتسا متعلق به دوره ای است که فیلمسازان یوگوسلاوی به سمت ساخت فیلم های سیاه گرایش دارند. دوره ای که رئالیسم سوسیالیستی با توجه به تغییرات اجتماعی به حاشیه می رفت، و راه برای به سخره گرفتن بورژواهای قرمز فراهم شده بود. کوستوریتسا خود می گوید که از پاولاچیچ تأثیر زیادی گرفته است. این کارگردانان تابویی که ادعا می کرد با روی کار آمدن سوسیالیست ها کل مشکلات جامعه حل شده است را شکستند. کم کم کوستوریتسا به رئالیسم جادویی گرایش پیدا کرد. در رئالیسم جادویی رویدادهای ناممکن و جادویی همزمان و همسنگ با اتفاقات دنیای واقعی اتفاق می افتند. فیلم ها و داستان های رئالیسم جادویی رویدادهایی را که به دلایل اجتماعی و سیاسی ناممکن بوده اند و محدود و مسدود شده بودند، دوباره بازسازی می کنند. به عنوان مثال، نقش آینه های سخنگو در صد سال تنهایی مارکز را می توان از همین دست جادوها دید. با گذشت زمان، نقش فانتزی و خیال در فیلم های کوستوریتسا افزایش یافت، تا این که فیلم های پایانی او را می توان سراسر خیالی فرض کرد. نقطه عزیمت و گسست کوستوریتسا از سینمای واقع گرا و آغاز فیلم سازی فانتزی را می توان در فیلم سال 1988 وی، زمان کولی ها، جستجو کرد. کولی ها سوژه هایی مناسب برای کوستوریتسا بودند که می خواست از سینمای سراسر رئال فیلم های پیشینش به سمت جادو برود و کدام فضا بهتر از زندگی کولی ها که زندگی شان با جادو همراه است. خودش در مصاحبه ای پس از فیلم رویای آریزونا اذعان می کند که تا حدی از رئالیسم دور شده است و به سمت جادو حرکت کرده است؛ اما آنچه برایش اهمیت دارد این است که ارتباطش را با واقعیت حفظ کرده است

زمان کولی ها
زمان کولی ها (1988) مانند بسیاری آثار دیگر کوستوریتسا مورد توجه منتقدان در جشنواره کان قرار گرفت و برایش جایزه بهترین کارگردان را در جشنواره کان به ارمغان آورد. هم چنین جایزه بهترین فیلم خارجی جشنواره گولدباگ سوئد به فیلم اعطا شد. جریان فیلم بسیار ساده است. پرهان نوجوانی است که در یکی از گتوهای کولی نشین در حومه های شهر اسکوپ مقدونیه همراه با مادربزرگ شفابخش و خواهر افلیجش زندگی می کند. دلباخته دختر همسایه می شود و وی را از مادر دختر خواستگاری می کند، اما با مخالفت مادر روبرو می شود؛ چرا که فقیر و بیکار است. شرط ازدواج کسب ثروت است. با ورود احمد – یکی از ساکنان پیشین محله که اکنون ثروتمند شده است – شرایط تغییر می کند. احمد همواره در حال بذل و بخشش پول است، مردم مجیزش را می گویند و جشن و پایکوبی، موسیقی و قمار عناصر جدانشدنی اطرافش هستند. در بحبوحه همین رقص گروهی، به احمد خبر می دهند که فرزندش بیمار است؛ تنها کسی که می تواند کودک را نجات دهد مادربزرگ پرهان است. مادربزرگ از پذیرش هرگونه پاداش مالی در قبال این کمک خودداری می کند و پس از آنکه متوجه می شود احمد و برادرانش تمامی اموال پسرش را در قمار برده اند، از احمد می خواهد که خانه ویرانه اش را ترک کند. اما پس از لختی از احمد تقاضا می کند تا در ازای خدمتی که به او کرده است، نوه فلجش را به لوبلیانا ببرد تا در آنجا پایش درمان شود. احمد که از نیروی پرهان آگاه شده است، هر دوی آنها را با خود می برد. در لوبلیانا خواهر و برادر از هم جدا می شوند و پرهان همراه احمد به میلان می رود و در آنجا به عضویت باند تبهکار احمد در می آید. پس از مدتی، پرهان نقش دست راست احمد را پیدا می کند و برای مأموریت فرستاده به مقدونیه می شود. پرهان به محله خود بر می گردد تا با عذرا ازدواج کند، ولی در آنجا متوجه می شود که عذرا باردار است. به همین دلیل، بنای بدرفتاری با او می گذارد؛ اما در پایان با او ازدواج می کند و به همراه وی، نزد احمد برمی گردد. در آنجا متوجه می شود که فرزند عذرا متعلق به خود اوست؛ اما عذرا در هنگام تولد فرزند جان می دهد و همین باعث آشفتگی پرهان می شود. پس از مدتی، پرهان متوجه می شود که احمد سر او کلاه گذاشته است و خواهرش در لوبلیانا نیست و توسط احمد به گدایی وادار شده است. جستجوی پرهان برای یافتن خواهر آغاز می شود و پس از چند سال خواهر را در رم پیدا می کند. خواهرش به او می گوید که فرزند پرهان – به نام پرهان – نزد احمد است. پرهان به پایگاه احمد می رود و بچه را با خودش بر می گرداند. پس از آن که خواهر و کودک را سوار قطار می کند، به عروسی احمد بر می گردد و به کمک عرفان – کودک دیگری که توسط احمد خریداری و در باند به گدایی وادار شده بود – احمد و برادرش را می کشد. اما در لحظه پایانی که می خواهد سوار قطار شود، توسط عروس احمد کشته می شود و در پایان مراسم تدفینش در محل تولدش برگزار می شود.
برای بررسی فیلم باید در ابتدا به بررسی موضوع فیلم – یعنی کولی ها – بپردازم. سال ها پیش، آنها از سرزمین های دور به سمت اروپا حرکت کردند و هرگز در فرهنگ و سنن کشورهای میزبان خود حل نشدند؛ به همین دلیل آنها هم چنان رسوم خاص خود را دارند که بسیاری از آنها برای مردم عادی عجیب و حتی ناخوشایند است. عدم تطابق فرهنگی مانند پرده ای بین آنها و جامعه میزبان فاصله انداخته است. فاصله ای که در برخی موارد مانند مورد جوکی محله به ایجاد دیواری فیزیکی بین آنها و جامعه منتهی شده و در برخی موارد پرده ای شیشه ای آنها را از جامعه جدا کرده است. این جدایی نوعی رازآلودگی و ابهام در زندگی آنها از نگاه جامعه به وجود آورده است. به همین دلیل، چندان عجیب نیست که بسیاری از کولی ها فالگیر هستند؛ شغلی که با رازها سر و کار دارد و انسان ها را از وقایع ناآمده مطلع می کند. کولی ها با دنیای دیگر در ارتباطند و در نتیجه غیبگو هستند و آینده را به ما می گویند.
یکی از اقامت های مهم کولی ها سرزمین های بالکان است. رومانی، مجارستان و یوگوسلاوی پذیرای تعداد زیادی از کولی ها هستند. نام کشور رومانی از روما به معنای کولی گرفته شده است. بنابراین کولی ها مردمانی ریشه دار در یوگوسلاوی هستند و پیش از کوستوریتسا دو کارگردان دیگر هم در مورد کولی ها فیلم ساخته اند. الکساندر پترویچ در سال 1967 "من کوالی های خوشحال هم دیده ام" و در سال 1987 گوران پاسکالویچ "فرشته نگهبان" را ساخت که هیچ یک موفقیت زمان کولی ها را نداشتند. نکته حائز اهمیت این که در زبان کولی ها اصطلاحی به نام گادیو وجود دارد و به کسی گفته می شود که غریبه است (کولی نیست). کوستوریتسا هم یک گادیو به شمار می آید و پدر پرهان هم که در فیلم یک سرباز اسلوانیایی ذکر می شود، یک گادیوست؛ گویی کوستوریتسا خودش را با این کار به قهرمان داستان نزدیک می کند. کوستوریتسا خود دو دلیل عمده برای ساخت فیلم در مورد کولی ها بیان می کند. اول این که در نزدیکی محل زندگی کوستوریتسا تعدادی کولی زندگی می کردند و همین باعث می شد که با سبک زندگی آنها آشنا باشد و به قول خودش زندگی آنها را نظاره کند و با دختران کولی لاس بزند. دوم این که کوستوریتسا در مصاحبه ای اعلام کرد که با خواندن خبر قاچاق کودکان به ایتالیا و این که کولی ها کودکان خود را می فروشند شوکه شده است و به فکر ساختن فیلمی در مورد آنها می افتد.
گرچه به نظرم آزادگی کولی ها در ساخت فیلم در مورد کولی ها هم موثر بوده است. آنها همواره از جامعه جدا بوده اند و به همین دلیل، جامعه پذیری متفاوت از فرهنگ غالب جامعه تجربه می کنند. فرهنگ درونی شده کودکان کولی باعث می شود که آنها با نظام اخلاقی جامعه بیگانه باشند. پیامد این تفاوت در مشاغل کولی ها و رفتار آنها نمود می یابد.
مشاغل کولی ها در نظام اخلاقی جامعه با دیده تحقیر نگریسته می شود. یکی از مشاغل کولی در ایران گدایی است. اگر به عنوان یک کولی یا با نگاه یک گادیو به این مشاغل نگاه کنیم نتایج متفاوتی می گیریم. تحلیل رفتاری کولی ها از درون یکی از مشخصه های اصلی فیلم کوستوریتسا است که باعث می شود فیلم به سبک نئورئالیسم ایتالیایی ها نزدیک شود.
رفتار متفاوت کولی ها باعث می شود که نوعی آزادگی در رفتار آنها دیده شود که مورد توجه کوستوریتسا است. مادربزرگ در ازای بهبود بیماران پولی مطالبه نمی کند؛ گویی برای پول ارزشی قائل نیست و بدین ترتیب در مقابل نسل جدیدی قرار می گیرد که پول را مایه برتری و آن را ملاک ازدواج می دانند. پرهان هم در این میان پس از دوره ای که درآمد زیادی دارد، به رهایش می رسد و به زندگی شهری و پول و پله بی علاقه می شود. این ویژگی اصلی کولی هاست؛ آنها هیچ دلبستگی ندارند. نه به مکانی دل می بندند و نه مادیات آنها را به خود مشغول می کند؛ آنها سفر می کنند و با موسیقی شان مردم را شاد می کنند. برگوویچ در مصاحبه ای در سال 2000 اشاره می کند که نظام ارزشی کولی ها چیزهای زیادی به ما در مورد آزادی یاد می دهد؛ آن هم در دوره ای که آزادی متفاوت بود و کالایی باارزش (4).
پس از اشاره به کلیات فیلم زمان کولی ها می توان بررسی دقیق تری به عناصر فیلم داشت؛ به خصوص که بسیاری از این عناصر در سایر فیلم های کوستوریتسا تکرار می شود

عناصر مهم در فیلم های کوستوریتسا

پرواز

کوستوریتسا در مصاحبه ای می گوید: "استادی در پراگ داشتم که همیشه می گفت تفاوت فیلم خوب و بد در آنجاست که در فیلم خوب، به نظر می رسد شخصیت ها از جاذبه فرار می کنند. پس گفتم چرا [در فیلم ها] کاری نکنم که مردم پرواز کنند". به همین دلیل، پرواز بخشی جدانشدنی از فیلم های کوستوریتسا ست. در زمان کولی ها هم در یکی از مهم ترین سکانس های فیلم – روز سنت ژرژ – پرهان رویای پرواز همراه با بوقلمون خود می بیند. هم چنین در پایان فیلم، عروس احمد هنگام شلیک به پرهان می گوید: "تو رو می کشم؛ حتی اگر پرنده بشی". و هنگامی که پرهان را می کشد، به نظر می رسد پرهان دارد پرواز می کند.

عروسی

عروسی برای مردم بالکان اهمیت زیادی دارند. اهمیت عروسی بیش از تدفین است و درآن تمامی حاضران باید برقصند؛ بنابراین عشاق، همسایه ها دوست و دشمن، و غریبه ها با هم می رقصند. به همین دلیل، عروسی در فیلم های کوستوریتسا نقشی کلیدی دارد. اتفاقات مهم در عروسی ها می افتد؛ مثلا در زمان کولی ها احمد در عروسی اش کشته می شود. پرهان در عروسی اش تصمیم می گیرد که پسرش را بفروشد. مادر پرهان در رویای پرهان با لباس عروسی ظاهر می شود. هنگام تولد پرهان کوچک، عذرا لباس عروسی بر تن دارد. بنابراین عروسی در ترمینولوژی کوستوریتسا اهمیت زیادی دارد و جالب این که همواره عروسی ها سرانجامی شوم و عجیب دارند. احمد در عروسی اش کشته می شود. پرهان – با وجود تمایل عذرا – از همبستری شدن با او خودداری می کند و در نتیجه عذرا تنها به این بسنده می کند تا نام پرهان را زیر پستان خوش فرمش نقاشی کند. فیلم با عروسی شروع می شود و شاید کسانی که با روایت گویی کوستوریتسا آشنایی داشته باشند، می دانند که باید انتظار درام داشته باشیم.

حیوانات

حیوانات در تمامی فیلم های کوستوریتسا حضور دارند. در زمان کولی ها هم بوقلمون یکی از شخصیت های داستان است. کارکرد بوقلمون در فیلم از چند جنبه قابل بررسی است.
می توان بوقلمون را صدای وجدانی دانست که به صورت جادویی به تجسد در آمده است. در لحظاتی که پرهان باید تلنگر بخورد بوقلمون این نقش را دارد. به خصوص در صحنه ای که خانه مادربزرگ در رویای پرهان به آتش کشیده می شود؛ شاهد آن هستیم که بوقلمون در ابتدای صحنه حضور دارد و سکانس با صدای پرهان که صدای بوقلمون در می آورد شروع می شود. پس از آن رویا یا بهتر بگوییم کابوس پرهان به نمایش در می آید.
فرصیه دیگری می توان در مورد بوقلمون مطرح کرد. مطابق نگاه سرخ پوست های گواتمالایی هر کسی یک ناهوال دارد؛ یعنی حیوانی که وظیفه حفاظت از فرد را بر عهده دارد. مطابق این نگاه وقتی که فرد رنج می کشد، به صورت این حیوان در می آید. بوقلمون پرهان همین نقش را دارد. به همین دلیل، در پایان فیلم وقتی پرهان کشته می شود بوقلمون در میان ابرها دیده می شود؛ گویی باز هم برای حفاظت پرهان آمده است.
برداشت دیگری که می توان از حضور بوقلمون در فیلم داشت، به نماد بوقلمون برمی گردد. بوقلمون نماد قربانی است. در بیشتر فرهنگ ها برای رستگاری نیاز به قربانی نیاز است. کسی باید قربانی شود تا دیگری به رستگاری برسد. در زمان کولی ها هم بوقلمون کشته می شود تا پرهان به مرحله جدیدی وارد شود. بوقلمون قربانی شده است تا پرهان به مرحله بالاتر وارد شود.
در نهایت این که برای تولتک ها – فرهنگی باستانی در آمریکای مرکزی بین 800 تا 1000 میلادی – بوقلمون ها نماد تندر و توفان هستند. در این فیلم هم در موارد بسیاری با باران شدید و توفان روبرو هستیم. گرچه با توجه به دوری کوستوریتسا از این فرهنگ و دشواری کدبرداری به نظر نمی رسد چنین نمادی مد نظر کارگردان بوده باشد.

مذهب

نگاه کوستوریتسا به مذهب نگاهی کنجکاوانه و گاه همراه با تمسخر است. آلن فینکل کراوت کوستوریتسا را به شیطان تشبیه کرده است؛ از نظر وی کوستوریتسا همواره سوالاتی در مورد مذهب مطرح می کند؛ ولی به شکلی مضحک (8). نمادهای مذهبی در فیلم زمان کولی ها نقش مهمی دارند. یکی از زیباترین و تأثیرگذارترین سکانس های فیلم به جشن سنت ژرژ بر می گردد.

مراسم سنت ژرژ

سنت ژرژ یکی از شهدای مهم دنیای مسیحییت به شمار می آید (مطابق ادعای فرهنگنامه ویکی پدیا، سیت ژرژ همان جرجیس پیامبر است). در مورد سنت ژرژ گفته می شود که او در قرن سوم میلادی می زیسته است. وی تصمیم می گیرد که به عنوان سرباز به خدمت شاه در بیاید؛ اما با توجه به قانون سال 302 باید تمامی سربازها وفاداری خود را به خدایان رومی اثبات کنند. ژرژ که مسیحی معتقدی بوده است، از این کار سر باز می زند و اعلام می کند که مسیحی است. از آنجایی که سربازی شجاع بوده است، به او خانه و زمین و منصب پیشنهاد می شود، اما رد می کند. به همین دلیل به مرگ محکوم می شود. ژرژ خود را برای مرگ آماده می کند و اموال خود را به فقرا می بخشد. در نهایت ژرژ با تحمل مشقات و شکنجه های زیاد کشته می شود. ظاهرا با دیدن این تحمل ملکه الکساندرا و آتاناسیوس – روحانی پاگان - متقاعد می شوند که به مسیحیت ایمان بیاورند. جسد وی به لیدا در فلسطین منتقل شد تا به خاک سپرده شوند. محل دفن او یکی از زیارتگاه های مسیحیان پس از آن تاریخ شده است و به دلیل اهمیت وی، یکی از روزهای بهار به نام وی جشن گرفته می شود.
در فرهنگ کولی های منطقه بالکان روز سنت ژرژ اهمیت زیادی دارد و حتی مسلمان ها این روز را جشن می گیرند. کولی ها مجموعه مراسمی در این روز انجام می دهند که ترکیبی از رسوم هندوها، پاگان ها و مسیحیان است (پاگانیسم اشاره به تمامی ادیان غیر ابراهیمی دارد و برای مسیحیان مترادف کافر شمرده می شود. در کل بیشتر به ادیانی گفته می شود که ریشه یونانی – رومی دارند و برچندخدایی استوار هستند). یکی از جنبه های مهم روز سنت ژرژ بحث پاترون هاست. در نگاه صرب های کاتولیک هر فرد یک پاترون نگهبان دارد و هر پاترون روز اسلاوا (روز جشن) دارد – که ظاهرا رسمی پاگانیستی است و در این روز هر خانواده پاترون خود را گرامی می دارد. پاترون ها نقش میانجی فرد، ملت، مکان، خانواده یا قبیله را در بهشت دارند و از آنجایی که به درجات متعالی رسیده اند؛ در باور عمومی می توانند نیازها و خواسته های افراد را برآورده کنند.
در زبان کولی ها به این جشن این روز ادرلزی می گویند که ریشه در واژه هیدیرلز ترکی دارد. برای ترک ها این نام از ترکیب نام دو پیامبر هیزیر و ایلیاس گرفته شده و بیانگر آغاز تابستان است. در نگاه ساکنان آناتولی، هیزیر و ایلیاس دو پیامبر و دو دوست بودند که از آب رود جاودانگی نوشیدند و سپس قسم خوردند که هر سال در 5 می همدیگر را ملاقات کنند و با این کار طبیعت را دوباره متولد کنند. هیزیر محافظ گیاهان و فقراست و باعث فراوانی و وفور می شود. ایلیاس محافظ آب ها و حیوانات است و هر جا که وارد می شود باعث سلامتی می شود. مردم کولی بر این باورند که در این شب آرزوها به حقیقت می پیوندد و بیماران شفا می یابند.
در فیلم زمان کولی ها، پرهان و عذرا در این شب با هم همبستر می شوند و نطفه فرزند پرهان در این شب بسته می شود. از سوی دیگر، کوستوریتسا چهار عنصر اصلی را در سکانس زیبای جشن سنت ژرژ به تصویر می کشد. شاید این تصویر کشیدن چهار عنصر تکمله ای به داستان مادربزرگ و پنج فرزند زمین باشد. یکی دیگر از اشارت مهم، زندگی سنت ژرژ و مبارزه وی با اژدهاست. به نظرم نکته مشترکی که می توان بین پرهان فیلم زمان کولی ها و سنت ژرژ یافت، همین اشتراک آنها در مبارزه با اژدهاست. پرهان هم با احمد که نماد اژدهاست مبارزه می کند و در همین مبارزه کشته می شود.

سکه بر روی چشم

قرار دادن سکه بر روی چشم مرده رسمی یونانی است. مطابق این رسم هر مرده ای باید به پاروزن دنیای دیگر پولی بپردازد تا وی را به سمت بهشت ببرد. نام پاروزن خارون (چارون) است و تنها سکه طلا قبول می کرده است. در صورتی که مرده نتواند این پول را پرداخت کند، از رسیدن به مقصد و در نتیجه آرامش ابدی محروم می شود. بنابراین خانواده با قرار دادن سکه بر روی چشم مرده امیدوارند که مرده به آرامش برسد. نکته جالب این که دو شخصیت افسانه ای توانستند بدون پرداخت سکه از رود عبور کنند. هرکول با ترساندن خارون و اورفه با استفاده از موسیقی دلنشینش بدون پرداخت پول از رودخانه عبور کردند.
در سکانس پایانی شاهد آن هستیم که پرهان کوچک سکه ها را از روی چشم پدر بر می دارد. این عمل را می توان به دو گونه تفسیر کرد.
از یک سو، می توان این گونه برداشت کرد که پرهان نمی خواهد مرگ پدر را بپذیرد یا آن که می خواهد نشان دهد پدرش نیازی به این سکه ها برای رسیدن به آرامش ابدی ندارد. از سوی دیگر، می توان به داستانی اودیپوسی اشاره کرد. این برداشت که به نظر می رسد به واقعیت نزدیک تر باشد، تمی تکرارشونده در فیلم های کوستوریتسا ست. رابطه پدر – فرزند در فیلم های ابتدایی کوستوریتسا رابطه ای مبتنی بر غیاب است. در دوفیلم وقتی بابا به مأموریت رفته بود و زمان کولی ها ما با پدر غایب روبرو هستیم، پدر پرهان سربازی اسلوانیایی است که هرگز دیده نمی شود و خود پرهان هم نمی تواند فرزندش را بزرگ کند. در اصل، برای پسرش غایب است. در نتیجه فرزندان مانند داستان اودیپ قصد همسانی با پدر دارند و می خواهند جانشین پدر شوند؛ همان طور که اودیپ جانشین پدر می شود. در داستان، پرهان کوچک در نهایت همان پرهان پدر می شود؛ با همان توانایی ها و اطرافیان.
این همسانی با پدر، یکی از عواملی است که باعث شده است برخی منتقدان زمان کولی ها را مشابه فیلم پدرخوانده بدانند. عناصر مشترکی که در هر دو فیلم وجود دارد باعث شد تا در سال 1990 ریچارد کورلیس مقایسه کاملی بین این دو فیلم انجام دهد. هر دوی فیلم ها به شکل گیری شبکه مافیایی تبهکار می پردازند. در هر دوی آنها شخص تبهکار نقش پدر گروه را دارد. کما این که پرهان بارها در فیلم احمد را مانند پدر خود می خواند. البته باید توجه کرد که پدرخوانده در قالب رئالیسم گوتیکی می گنجد. در حالی که زمان کولی ها بیشتر رئالیسم جادویی است.

موسیقی

موسیقی فیلم یکی از مهم ترین نقاط قوت فیلم است که بر مبنای تم های موسیقی کولی ها ساخته شده است. یکی از ترک های به یاد ماندنی فیلم صحنه ظهور مادر است. این ترک بر مبنای ملودی فولکلور Alo mange liloro (Ederlezi Avela) ساخته شده است. مادر و مادرانگی یکی از عناصر اصلی و پایه ای در فیلم و در فرهنگ کولی هاست. مادر نماد زیبایی، معصومیت و قدرت در لحظات ناامیدی ظاهر می شود و دوگانه حضور – غیابش حالتی روحانی و رازگونه به او می دهد. نکته کلیدی این که سه زن اصلی فیلم هم توسط همین موسیقی به بیننده معرفی می شوند و در صحنه های حضور مادربزرگ، خواهر و معشوقه پرهان همین موسیقی اجرا می شود. تم اصلی موسیقی فیلم هم از همین موسیقی گرفته شده است.
صحنه مرگ پرهان هم بازگشتی به موسیقی سنتی کولی هاست که به صورت سولو اجرا می شود و برگوویچ تلاش می کند با نشان دادن بازگشت پرهان به اصل و نسب کولی خود فیلم را پایان دهد. برخی منتقدین این پایان را به معنای آغاز پرهان ثانی می دانند که در صحنه حضور دارد و گویی صدای او با پرهان پدر یکی می شود (6).
صحنه های رقص گروهی بیشتر تم هایی شبه کولی هستند. در این ترک ها برگوویچ تلاش می کند با استفاده از تم های غیرکولی در فضای کولی ها نزدیکی بین گادیو و کولی را نشان دهد. نکته جالب تفاوت ترک صدای رقص جمعی سکانس رقص پرهان و احمد است. احمد نماد شخصیت ضعیف و بد فیلم است، به همین دلیل، در صحنه رقص او به یاد تنبلی و زن بارگی می افتیم.
یکی از تم های مورد استفاده برگوویچ در فیلم، موسیقی کوستا ست که اصالتا یکی از رقص های دسته جمعی محبوب کولی هاست. این تم بارها و بارها شنیده می شود: بازگشت احمد به گتو، عروسی پرهان و عروسی دوم احمد.
استفاده از موسیقی فیلم در ایتالیا و تا حدودی رنگ جدیدی دادن به موسیقی کولی ها در ایتالیا، یکی دیگر از هنرهای برگوویچ است. به خصوص که وقتی پرهان به قصد دزدی وارد ساختمان می شود، ناخودآگاه به سمت پیانو کشیده می شود تا آن تم را بنوازد. موسیقی که نشان از تحول شخصیت اصلی فیلم در طول زمان دارد. پرهانی که این موسیقی را می نوازد، لباس های شیک ایتالیایی می پوشد و از راه دزدی زندگی خود را تأمین می کند.
نوستالژی عنصر جدانشدنی موسیقی کولی هاست. حسرت سرزمینی که هرگز پیدا نمی شود، رفتن به سوی مکانی که به آن تعلق داریم و هرگز هم به آن نمی رسیم، باعث شده است که شنیدن موسیقی احساسات متفاوتی در شنونده به وجود بیاورد. بازگشت به خانه، بازگشت به هیچ کجا ست. شاید به همین دلیل باشد که با شنیدن موسیقی های برگرفته از موسیقی کولی ها مانند فادو همین حس در ما به وجود می آید.

جمع بندی – " دنیا دیگر تباه شده است، اکنون فقط می‌توان جوک ساخت!”

زمان کولی ها فیلمی در مورد یوگوسلاوی و در مورد کولی هاست. فیلمی که همراه با موسیقی قوی برگویچ تصویرگر زندگی کولی ها و جامعه یوگوسلاوی است. کوستوریتسا در مصاحبه 20 نوامبر 1995 خود با مجله اشپیگل اعلام کرد که نگرش مثبتی به رفتار تیتو نسبت به اقلیت ها دارد (7). در نتیجه فیلم لزوما انتقادی نیست، اما این خصیصه اصلی را دارد که جامعه ای آشوب زده را تصویر کند. همان نگرشی که معمولا به جامعه یوگوسلاوی وجود دارد؛ نگاهی که بعدها در فیلم زیرزمین هم تکرار شد. داستان همزمان به تحول فکری نوجوان کولی هم می پردازد که رویاپردازی را جزئی از هویت کولی می داند و در نهایت هویت از دست رفته خود را که همانا آزادگی کولی وار است، بدست می آورد.

در پایان فکر می کنم که چکیده فیلم همان جمله پرهان است که در نامه ای به مادربزرگش نوشت:

کولی بدون رویا مانند کلیسای بدون سقف و مانند نوشته های یک کتاب بدون حروف است

برای مطالعه بیشتر

http://en.wikipedia.org/wiki/Emir_Kusturica
http://miladroshany.blogfa.com/post-14.aspx - وبلاگ شخصی میلاد روشنی
http://www.scribd.com/doc/54092922/The-Magic-of-Joy-Cinema-of-Emir-Kusturica-From-Realism-to-Magical-Reality
http://bradmilo.tripod.com/research/Articles/balkan_as_a_metaphore_chapter3.htm
http://reocities.com/Paris/5121/timeofthegypsies.htm
Horton, Andrew. Cinematic Makeovers and Cultural Border Crossings: Kusturica’s Time of Gypsies and Coppola’s Godfather and Godfather II
http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-9232916.html
http://www.kustu.com/w2/en:start?redirect=1

موازی کاری به سبک ایرانی

2011-12-24T12:48:00.003+03:30

خاطرم هست که زمانی در مورد وزارت رفاه صحبت می شد و ما ارجاع می دادیم به پیش از پیروزی انقلاب دشمن شکن پرشکوه با جلال استقلال آزادی جمهوری اسلامی که آن زمان هم وزارت رفاه تشکیل شد. چون در ایران همیشه موازی کاری وجود دارد، ایجاد یک بوروکراسی مرکزی احساس می شده است و می شود، اما آیا این که این گروه ها می توانند تحت مدیریت واحد عمل کنند یا خیر، بحث دیگری است. پیش از انقلاب، دربار و خواهران شاه و ملکه هر یک برای خود سازمان های رفاهی داشتند. دولت هم سازمان هایی مانند بهزیستی و شیر و خورشید را زیر نظر داشت. البته خود اعلی حضرت که درگیر مسائل کشوری بودند، سازمان هایی غیر مستقیم را اداره می کردند. خلاصه این که همه این سازمان ها باید زیر نظر یک وزارتخانه عمل می کردند، اما خوب سوال این است که آیا زور کسی به خواهر و زن شاه می رسد. پس از انقلاب ظفرگون اسلامی در سال 1357 هم این موازی کاری ادامه داشت. پس از مدتی سازمان هایی مانند بنیاد مستضعفان و بنیاد شهید و کمیته امداد حضرت امام خمینی (ره) زیر نظر رهیر فرزانه تشکیل شد. سازمان بهزیستی ساختار جدیدی یافت و شیر و خورشید شد سازمان هلال احمر. تمامی این سازمان ها خدمات رفاهی ارائه می دادند و می دهند. وقتی چند سال پیش وزارت رفاه تشکیل شد، زورش به هیچ کدام از این سازمان ها نرسید. مگر می شود کمیته امداد را کسی جز ... ها اداره کند. خلاصه این که موازی کاری در ساختار رفاهی ایران مشهود بود و هست.

نکته جالب این که وقتی دوستان قصد سانسور اینترنتی را سازمان دهی کنند؛ به موازی کاری روی آوردند. خاطرم هست که دنبال مرجع سانسور در ایران بودیم. می خواستیم بدانیم که چه کسانی واژه ویمن (زن در زبان انگلیسی) را سانسور کرده اند. خیلی بامزه بود، پس از مراجعه به وزارت مخابرات فهمیدیم که آنها تنها بخشی از سایت های اینترنتی را آنها سانسور می کنند. آنها ما را به بخش اینترنت قوه قضاییه رهنمون کردند. در آنجا با پسر جوانی آشنا شدیم که می گفت مگر شما از فیلتر شکن استفاده نمی کنید و حاج آقانی را شناختیم که مهم ترین خاطره اش از قاضی مقدسی این بود که ایشان می خواستند وزیر مخابرات را توی گونی بیاورند دادگاه. بعد از آن مشخص شد که آنها تنها بخشی از سایت های اینترنتی را سانسور می کنند و مرجع دیگری هم برای سانسور وجود دارد که مصادیق سانسور را مشخص می کند. خلاصه این که در سانسور کردن هم موازی کاری دیده می شود.

اینها را گفتم که یادآوری کرده باشم، این فوتبال ما هم داستانی دارد. شیث و نصرتی یک کاری کردند، باشگاه آنها را محروم کرد، کمیته انضباطی آنها را محروم کرد، کمیته استیناف رای کمیته انضباطی را تغییر داد، حالا کمیته منشور اخلاقی دخول می کند. البته من ترسم از آنجاست که مردم همیشه در صحنه و نیروهای خودسر اقدام کنند

چرا قانون دست نامریی درست نیست؟

2011-12-15T01:19:00.002+03:30

معمولا در اقتصاد آزاد از اصلی به عنوان دست نامریی یاد می شود که مطابق آن وقتی تمامی کنشگران حوزه اقتصاد نفع فردی خود را در نظر می گیرند، برایند کنش آنها به سود جامعه است. نظریه پردازان لیبرال بر این باورند که مکانیسم بازار بسان دستی نامریی همه چیز را به سمت خیر جمعی رهنمون می سازد. انتقاداتی به این نظریه وارد است، از جمله این که بازویی نامریی هم وجود دارد که آن دست را هدایت می کند. به هر حال، آنچه اهمیت دارد این که تجربه نشان داده است عده ای بیش از دیگران از این نفع فردی منتفع می شوند.
قصد ندارم در این نوشتار به بررسی دست نامریی بپردازم؛ بیشتر علاقه مندم اشاره ای به بحث کوتاهی که با دوستی داشتم بپردازم. پس از برنامه این هفته پرگار بی بی سی که به نقش ایرانی های خارج از کشور صحبت می کردیم، دیدم بد نیست که بسیار کوتاه مطلب را باز کنم. این دوست من اصرار خاصی داشت که خروج از ایران و تحصیل و زندگی بیرون از ایران بسیار سودمند است. به نظرم رسید این موضوع دقیقا مشابه بحث دست نامریی است.
در نگاه اول به نظر می رسد که همه از این مهاجرت بهره مند می شوند. شخص مهاجر در کشورهای خارجی می تواند زندگی با آزادی بیشتر و امکانات جدیدی را تجربه می کند که در ایران از آنها بی بهره بود. کشور مهاجرپذیر از حضور نیروی متخصصی بهره مند می شود که برای تربیت آن باید هزینه زیادی می پرداخت. به نظرم نکته کلیدی در نفع طبقه حاکم از این جریان است. دقت کنیم که حکومت فعلی ایران هم به خوبی از این مهاجرت بهره مند می شود. حضور این نیروهای متخصص که معمولا خواسته های متفاوتی از حکومت و کشور دارند؛ فشار زیادی بر روی حکومت وارد می کند، در حالی که خروج این نیروها باعث می شود فشار از روی حکومت برداشته شود.
بنابراین به نظر می رسد این بازی سه سر برنده است: همه منتفع می شوند؛ شخص، کشور مهاجرپذیر و حکومت فعلی ایران. خوب اشکالش در کجاست. خیلی ساده است. با این روند امکان تغییر در بلندمدت از کشور گرفته می شود. فشار بر روی حکومت کاهش می یابد و کنشگران تغییرات کاهش می یابند. تغییرات به خودی خود اتفاق نمی افتند، نیازمند عاملان هستند و برای تغییر در ساختار تغییر از طریق کنشگر اتفاق می افتد. خاطرم هست که پس از وقایع بعد از انتخابات بسیاری از دوستان اعلام می کردند که خوب است برنامه اعتصاب غذا در جلوی سازمان ملل یا نمایش در خیابان برگزار کنیم تا توجه عمومی به مسأله ایران جلب شود. در آن مورد هم گفتم که خوب ما چه کاری می توانیم انجام دهیم که تأثیر آن بیشتر از برنامه های تلویزیون باشد. آن زمان برنامه های مفصل در مورد ایران تهیه شد و همگان دانستند که حکومت ایران بسیار بد است؛ خوب بعد چه اتفاقی می افتد؟ مثلا ما در خیایان نمایش اجرا کنیم که دوباره همه بفهمند که چقدر حکومت ایران بد است.
همه اینها را گفتم که نتیجه بگیرم هر لحظه احترامم به فریبرز رئیس دانا و علی اخوان و همه دوستانی که عافیت در خارج از کشور را رها کردند تا در تغییرات نقشی داشته باشند؛ بیشتر می شود. اینجاست که ارزش سوسیالیست ها مشخص می شود؛ افرادی که از نفع شخصی خود می گذرند تا جامعه بهتری داشته باشیم. کلاهم را به احترام همه این دوستان بر می دارم

رئال - بارسا؛ تحلیلی کوتاه

2011-12-12T16:03:00.003+03:30

این نوشتار را به دوست خوبم مهیار تقدیم می کنم؛ اکنون افسوس دورانی را می خورم که با وجود اشتراک بسیار کمتر از مصاحبت همدیگر استفاده کردیم. قصد نداشتم که در مورد بازی مطلبی بنویسم، اما گفتگویی کوتاه پس از بازی مرا بر آن داشت که هر چند کوتاه در این مورد بنویسم.
به شدت منتظر آغاز بازی بودم. برای خیلی ها بازی رئال و بارسا بازی ستاره های بزرگ فوتبال جهان است. در یک طرف کاسیاس، سرجیو راموس، پپه، ژابی آلونسو، رونالدو، اوزیل، دی ماریا، کاکا، بن زما و هیگواین ایستاده اند و در مقابل پیکه، پویول، دنی آلوز، ژابی، اینیستا، مسی، فابرگاس و داوید ویا. اما آنچه برای من اهمیت دارد، تقابل دو مربی صاحب سبک دنیاست که در هر بازی ترفند جدیدی رو می کنند. پارسال مورینیو با گماردن سه هافبک دفاعی خشن در میانه زمین تلاش کرد کل نظام بازیسازی بارسا را به هم بریزد و تا حد بسیاری زیادی موفق بود. قبلا هم در اینتر با همین روش، سبک بازی بارسا را بهم ریخته بود و در نتیجه تا حد زیادی به موفقیت این سیستم اطمینان داشت. تفاوت مهم این بود که پارسال مورینیو متوجه شد که سیستم دفاعی اش با توجه به سیستم جدید بارسا قابل باز شدن است و هم چنین بارسایی ها از باخت مقابل اینتر میلان پند گرفته اند و به شدت با ضد حمله های مورینیویی مقابله می کنند. به همین دلیل رئال در بازی های مقابل بارسا موفق نمی شود. همین موضوع باعث تغییر سبک رئالی ها در سال جاری شد. مورینیو تلاش کرد با جمع کردن بهترین عناصر هجومی ممکن تیمی تهاجمی بسازد. نقطه قوت این تیم جدید نوع بازی در کناره های زمین و استفاده از هوش اوزیل / کاکا در میانه هاست. تحلیل بازی های رئال در فصل جدید نشان می داد که آنها بهترین استفاده را از ترکیب بازی مارسلو و دی ماریا می برند. گواردیولا در بازی دیروز کاری کرد که این پیکان از کار بیفتد. دنی آلوز آزادی عمل بسیاری پیدا کرده بود و مانند یک هافبک راست در میانه زمین پرسینگ مارسلو را به عهده داشت و فضای دفاعی پشت را پویول پر می کرد. در اصل یارگیری فشرده ای روی دو ستاره سمت چپ رئال انجام می شد که کار بازیسازی و ارسال را برای آنها بسیار سخت می کرد. برای این که فضای خالی در میانه دفاع بارسا پر شود، ابیدال اصلا بازی هجومی نمی کرد و بیشتر در زمین خودی دفاع می کرد. به نوعی سیستم بازی بارسا در نیمه دوم سه دفاعه بود و نه چهار دفاعه. طبیعتا این سیستم این اشکال را داشت که میانه دفاع بارسا آسیب پذیر شود. به همین دلیل دو سه صحنه دیدیم که بازیکنان رئال در موقعیت استثنایی قرار گرفتند که یک بار با بی دفتی رونالدو و یک بار با درخشش والدس موقعیت ها بی نتیجه ماند.
نکته دیگر این که گواردیولا با دیدن ضعف های خود در بازی سال گذشته، تیم خود را ترمیم کرد. دفاع رئال قدرتی و خشن است، به همبن دلیل بازیکنانی چون داوید ویا و پدرو در درگیری ها کم می آورند؛ بارسا آلکسیس سانچز را خرید. بازیکنی که می دود، درگیر می شود و دفاع حریف را خسته می کند. از آنجایی که چارچوب را می شناسد، از تک فرصت خود بهره می برد و گل می زند. دقیقا این همان بازیکنی است که پپ می خواست. از طرف دیگر، گواردیولا هافبک فانتزی به تیم خود اضافه کرد. اگر پپ می خواست می توانست در بازی های خود با دو هافبک دفاعی مانند کیتا و ماسکرانو بازی کند و کاملا دفاعی شود؛ اما چون فلسفه بارسا ارائه بازی زیباست، پپ فابرگاس را بر می گرداند تا با بازی فانتزی خود هافبک های رئال را زمین گیر کند. سسک خصوصیات دفاعی دارد و در حمله پاس های قطری و عرضی استثنائی می دهد، در صورتی که فرصت پیدا کند در گل زنی هم موفق است. این دقیقا همان بازیکنی است که هر تیمی آرزوی آن را دارد. حالا ترکیب او با ژابی و اینستا مرگبار است. سه بازیکن که تکنیکی، شوتزن، پاسور و گلزن هستند. به نظرم همین ترکییب خطرناک حریفان بارسا و تیم ملی اسپانیا را به خطر می اندازد.
خلاصه کنم، چندان عجیب نیست که دو گل از سه گل بارسا را خریدهای امسال بارسا زدند. چندان عجیب نیست که دی ماریا نمی تواند فشار بازی را تحمل کند و حتی در صورتی که مصدوم هم نبود، تعویض می شد و چندان عجیب نیست که مارسلو اشتباهی عجیب می کند و در گل های دوم و سوم تا حدی مقصر است. اینها همان چیزی است که فوتبال علم محور امروز را تشکیل می دهد.
به هر حال، بیش از هر چیزی منتظرم ببینم که مورینیو در بازی بعدی چه ترفندی از آستین خود در می آورد

سوکراتس - پزشکی دوست داشتنی و فوتبالیستی بزرگ

2011-12-05T02:58:00.001+03:30

معمولا تیم هایی که عنوانی بدست نمی آورند در اذهان مردم جایی ندارند؛ اما یکی از مهم ترین استثناها تیم برزیل 1982 و 1986 است. برزیلی ها در هر دو جام حتی به نیمه نهایی هم نرسیدند و در همان مرحله یک چهارم حذف شدند؛ اما هنوز برزیل 82 و 86 یکی از محبوب ترین هاست. هنوز به یاد دارم که علاقه دوره کودکی ام به تیم ملی برزیل، بازی های جام جهانی 1986 و به خصوص بازی برزیل – فرانسه است. دیروز یکی از مهم ترین نمایندگان آن نسل فوتبال برزیل درگذشت.

سوکراتس برازیلیو سامپایو دو سوزا ویرا دو اولیویرا ملقب به سوکراتس کاپیتان برزیل در جام جهانی 1982 و هافبک بازیساز 1986 برزیلی ها بود. بازیکنی که در استفاده از هر دو پا تبحر ویژه ای داشت و پاس های استثنایی اش راهگشای برزیلی ها در بازی ها بود. هرگاه هم که فرصتی می یافت، خودش به دروازه حریف یورش می برد و گل های جاودانه به ثمر می رساند. یکی از زیباترین این گل ها، گل زیبای او به شوروی در جام 82 بود.

برای دیدن گل زیبای سوکراتس به شوروی اینجا کلیک کنید.

سوکراتس در 19 فوریه 1954 در بلم دو پارای برزیل به دنیا آمد. فوتبال حرفه ای اش را با بوتافوگو در سال 1974 آغاز کرد و در سال 1978 به کورینتانس پیوست. در آنجا بود که بازی های چشم نوازش او را تبدیل به جزئی ثابت از تیم ملی کرد. در این مدت، علاوه بر این که توان فنی سوکراتس مورد توجه قرار گرفت، تلاش های او و دوستانش در کورینتیانس برای ایجاد محیطی دموکراتیک باعث شد تا نام باشگاه به عنوان تنها باشگاه دموکراتیک در برزیل تحت سلطه دیکتاتوری ژنرال ها در یادها بماند. او و یارانش در بازی های خود با پیراهنی بازی می کردند که بر روی آن نوشته شده بود دموکراسی. البته این گرایش ها از سوی سوکراتسی که قهرمانان دوره کودکی اش فیدل کاسترو، چه گوارا و جان لنون بودند، چندان عجیب نیست.

علاوه بر موفقیت ها ی ورزشی، سوکراتس در تحصیل هم چهره ای موفق بود. او از معدود ورزشکارانی است که در دوره بازیگری، مدرک پزشکی خود را در سن 25 سالگی از دانشگاه پزشکی ریبیریو پرتو دریافت کرد. حرفه پزشکی اشتغال اصلی سوکراتس پس از بازنشستگی از فوتبال بود.

در فصل 1984-1985، سوکراتس یک فصل برای فیورنتینا بازی کرد. پس از آن دوباره به فوتبال برزیل برگشت و سه فصل برای فلامنگو و یک فصل برای سانتوس بازی کرد. وی در سال 1989 اعلام بازنشستگی کرد. البته در سال 2004، به مدت کوتاهی با باشگاه گارفورد تاون قرارداد داشت و 12 دقیقه برای این تیم بازی کرد.

در عرصه ملی، بین سال های 1979 تا 1986 عضو اصلی تیم ملی برزیل بود و در 60 بازی 22 گل به ثمر رساند؛ اما در این مدت هیچ افتخاری بدست نیاورد. راه او را در تیم ملی برادرش رای ادامه داد و با تیم برزیل در جام جهانی 1994 قهرمان جهان شد.

زندگی شخصی سوکراتس همراه با مصرف زیاد الکل و سیگار بود؛ عواملی که گفته می شود موجبات مرگ زودهنگام وی را در سن 57 سالگی فراهم کردند. در نتیجه می توان او را بسان بازیکنانی چون گارینشا و جورج بست دانست که با سو مصرف الکل خود را به کشتن دادند و این جسارت را داشتند که از زندگی لذت ببرند؛ هر چند دوره آن کوتاه باشد.

پس اجازه بدهید کلاه خود را به احترام بازیکنی بزرگ و پزشکی متعهد برداریم که همزمان از زندگی لذت برد، با فوتبالش چشم ما را نوازش داد و فریاد دموکراسی را وارد زمین فوتبال کرد.

2011-11-17T16:02:00.002+03:30

در یکی از بازی های لیگ دوی ایران، یکی از بازیکنان ذخیره که پشت دروازه مشغول گرم کردن بود، وقتی دید که مهاجم تیم مقابل در حال باز کردن دروازه تیم است؛ وارد زمین شد و قصد داشت که جلوی گل شدن توپ را بگیرد. وی موفق به این کار نشد و توپ گل شد. داور بازی به این بازیکن کارت زرد نشان داد. دوستی به من نامه داد و پرسید که آیا تصمیم داور درست بوده است.
تصمیم داور کاملا درست است. مطابق تفسیر قانون سوم فیفا، ورود بازیکن ذخیره به زمین با مجازات کارت زرد روبرو می شود. دلیل آن هم حرکت غیرورزشی است. داور به محض ورود بازیکن ذخیره می تواند بازی را متوقف کند و علاوه بر دادن کارت زرد، اعلام خطای غیرمستقیم کند یا آن که آوانتاژ بدهد. در این مورد آوانتاژ تصمیمی کاملا صحیح بوده است

فقر فرهنگی!!!! به همین راحتی

2011-11-10T15:39:00.001+03:30

برنامه این هفته نود، چند حسن داشت. اول از همه این که عادل فردوسی پور بعد از گیر دادن های بی مورد هفته گذشته و تاختنش به کمیته انضباطی که چرا برای حکم دادن این قدر وقت تلف می کنند، خود را جمع و جور کرده بود و تلاش کرد برنامه ای فنی به این موضوع اختصاص دهد. به نظرم این حاصل تلاش های مردمی برای توجه به همه جوانب این مشکل داشت. این در مورد جامعه احساسی ما یک قدم رو به جلو است. دوم این که در برنامه نود تلاش شده بود تا بحثی کارشناسی در مورد این مسائل برگزار شود. همین تلاش هم قابل تقدیر است؛ به خصوص که برنامه نود در دوره های جدید بیش از پیش تبدیل به برنامه ای زرد شده بود که تنها حاشیه های فوتبال را با نگاهی یک سویه از سوی فردوسی پور مطرح می کرد. سوم این که تلاش شده بود تا چند تن از چهره های شناخته شده و موجه فوتبال همزمان در این برنامه حضور داشته باشند.
در مقابل، آنچه نقطه ضعف برنامه به حساب می آید، همان نکته ای است که بارها در برنامه نود مورد نقد قرار گرفته بود؛ یعنی حضور کارشناس. بارها در برنامه نود این سوال مطرح شده بود که چرا در فوتبال ما بیش از هر چیز آدم های سیاسی حضور دارند و نه فوتبالی ها. در این برنامه نود هم قرار بود در مورد ساختارهای اجتماعی - فرهنگی گفتگو شود.این بحث برگزار شد بدون آن که حتی گفتگوی کوتاهی با متخصص علوم اجتماعی انجام شود. جای یک جامعه شناس در این برنامه بسیار خالی بود؛ می پذیرم این حوزه چندان در ایران مورد توجه نبوده است و جز ترجمه استاد نیک گهر منبعی در این مورد وجود ندارد؛ اما دست کم می شد با جامعه شناسان حوزه های دیگری مشورتی کوتاه انجام می شد. مسلما جامعه شناسان هم فکر ما را در این گونه برنامه ها دعوت نمی کنند؛ اما دست کم میشد از اشتباهاتی مانند سوال نظرسنجی پیشگیری کرد. سوالات نظرسنجی پس از مطرح کردن چند مساله عینی - مانند بازیکنان، مسوولان و ... -ناگهان فقر فرهنگی را به عنوان گزینه مطرح می کند. چند اشکال وجود دارد: فقر فرهنگی به چه معناست؟ فقر فرهنگی کل مسائل جامعه را در بر می گیرد و در نتیجه بر عوامل دیگر اثر می گذارد. آیا می شود واژه فقر فرهنگی را بکار برد؟ فرهنگ در اینجا چه معنایی می دهد؟
به هر حال مهم ترین مشکلی که در این برنامه دیدم، نبود کارشناسان علوم اجتماعی بود.

خطای دروازه بان شهرداری یاسوج

2011-11-07T14:36:00.002+03:30

راستی چند وقت بود می خواستم بنویسم که حرکات دروازه بان شهرداری یاسوج در بازی جام حذفی با تراکتورسازی تبریز هنگام ضربات پنالتی کلا خطا بود و هر دو ضربه ای که گل نشد باید تکرار می شد. هیچ کس به این موضوع اعتراض نکرد و در برنامه نود هم بررسی کارشناسی نشد.
دروازه بان حق ندارد تا پیش از ضربه بازیکن حریف خط دروازه را ترک کند؛ کاری که گلر شهرداری انجام داد خطا به حساب می آید و ضربات باید تکرار شود

در ستایش بی ادبی - 3

2011-11-06T13:33:00.002+03:30

کارکرد اخلاق در جامعه - در معنایی که این روزها ضد حرکت نصرتی و شیث مطرح می شود - ایجاد هم نوایی است؛ بنابراین چندان عجیب نیست که یکی از عوامل تحکیم روابط موجود در جامعه است. در اصل بحث اخلاق باعث میشه تا انسان ها به یک سری اصولی پایبند بشوند که لزوما باعث بالا رفتن پیوند جمعی نمی شود و در مقابل تنها منافع گروهی را تأمین می کند. مثلا در دوره ای اخلاق زنانه این گونه تعریف می شود که زن موجودی با این خصوصیات اخلاقی است: خود شما می توانید این موارد را فهرست کنید. کارگر خوب با یک سری ویژگی های اخلاقی تعریف می شود و هر حرکتی خارج از آن به عنوان بی اخلاقی تعریف می شود. در نتیجه خوب و بد را کسانی تعریف می کنند که می خواهند از آن سودی ببرند. شاید چندان عجیب نباشد که در رفتار والدین - فرزندی هم الگویی می بینیم که چندان دور از این جریان نیست.
جالب اینجاست که برخی از قربانیان سیستم خود در اشاعه آن نقش دارند. یکی از دلایل مهم آن پنهان کردن آن چیزی است که خود آنها از آن فراری هستند. این را پس از دیدن برنامه نود هفته گذشته باید اشاره کنم. عادل فردوسی پور در زندگی شخصی کاری کرده است که عین بی اخلاقی است و نمی توان از آن دفاع کرد. آن وقت در این برنامه سنگ اخلاق را به سینه می زند؛ زیرا می خواهد خود را اخلاق مدار نشان بدهد و در صورتی که کسی در مورد او گفتگو کند، همه او را سلطان اخلاق فرض کنند. وی در این برنامه چنان به نصرتی و شیث می پردازد که گویی بزرگ ترین جرم ممکن انجام شده است. وقتی در مورد حکم آنها گفتگو می شود و این که کمیته انضباطی هفته آینده اظهار نظر می کند، می گوید چه خبر است، مگر چه حکمی می خواهند بدهند. این در حالی است که هر حکم نیازمند مطالعه و بررسی جوانب است. با این کار فردوسی پور می خواهد خود را اخلاقی نشان بدهد.
در نوشتار بعدی باز هم به مکانیزم اخلاق در جامعه می پردازم

در ستایش بی ادبی - 2

2011-11-03T19:33:00.002+03:30

فکر می کنم برای آن که توضیح بدهم چرا دروغگویی از نظر من ضربه مهلک تری در مقایسه با انگشت کردن به جامعه می زند؛ لازم است مقدمه ای ذکر کنم. مبنای من برای آغاز بحث این است که رویکرد هر فردی می تواند در امتیازدهی و ارزش گذاری وی موثر باشد. برای من نفع جمعی اهمیت بیشتری دارد تا نفع فردی. به همین دلیل از منظری سوسیالیستی به داستان نگاه می کنم. دروغ و تزویر باعث می شود که سطح اعتماد در جامعه پایین بیاید. وقتی شما نمی دانید که طرف مقابل شما دروغ می گوید یا نه، نمی توانید به او اعتماد کنید و این باعث می شود که چسب جامعه شما کار نکند و اعضای جامعه به یکدیگر اعتماد نکنند.
بنابراین در همینجا اشاره کنم به بحثی که دوست ناشناسم معرکه مطرح می کند؛ از این منظر مخالفت با دروغ گویی لزوما ریشه مذهبی ندارد و می تواند ناشی از نظرات صرفا اجتماعی و فلسفی باشد. در همین جا اشاره کنم که بر مبنای نظریات غیر سوسیالیستی هم دروغ گویی بر خلاف مصالح فردی است. در اصل بسیاری لیبرال ها استدلال می کنند که افزایش اعتماد به نفع افراد است و به همین دلیل با آن مخالف هستند. انتخاب بین نگرش جمع نگر و فرد نگر از حوصله این نوشتار خارج است؛ فقط در این حد توضیح بدهم که نظرات فردگرا چون اصالت را به فرد می دهند؛ جایز می دانند که فرد مصالح جمعی را فدای مصالح فردی کند. به همین دلیل است که از این منظر شما وقتی در جامعه فعلی که اصالت با فرد است و ثروت ارزش غایی مجاز هستید که دیگری را فریب بدهید و به ثروت برسید. مثال رشوه و نگرش افراد جامعه ما به رشوه می تواند نقطه آغاز خوبی برای این بحث باشد. آیا همه رشوه دادن را بد می دانند، آیا رشوه دادن فریب دادن است یا ...؟ این بحث در همین جا رها می کنم و به بحث انگشت کردن بر می گردم.
مشکلی که در مورد نظام اخلاقی جامعه وجود دارد و معمولا مغفول می ماند؛ این که نظام اخلاقی برخلاف باور عمومی، لزوما برآیند خواسته های عمومی نیست، بلکه قابلیت جهت دهی دارد. مثالی می زنم، قرار است تعدادی افراد برای سمتی در سازمان بهزیستی استخدام شوند. آیا کسی که استخدام می شود، باهوش ترین فرد است؟ آیا وی باسابقه ترین فرد در زمینه مورد نیاز است؟ آیا ... . چاسخ به این سوالات منفی است. استخدام در سازمان ملل هم همین مشخصات را دارد. بوردیو در مورد دانشگاه های فرانسه هم نشان می دهد که هم نوایی با استادان فعلی یکی از شرایط پذیرش در هیأت علمی دانشگاه است. می خواهم نتیجه گیری کنم که نظام اخلاقی یکی از ساز و کارهای هم نوایی با جامعه است و چون من به تضادهای موجود در جامعه باور دارم - و آنها را لزوما زاید و مزاحم نمی دانم - نمی توانم نظام اخلاقی را بپذیرم.
برای آن که بحث روشن تر شود؛ این طور بیان کنم که تبعیت از نظام اخلاقی باعث می شود، فرد به نظر جامعه و سایر افراد هم نواتر و به قول خومانی تر آدم تر به نظر برسد. وی با این کار تأیید جامعه را بدست می آورد. به همین دلیل کسانی که بیشتر به دنبال کسب رأی جامعه هستند، در مورد مسائلی که بی اخلاقی تلقی می شود بیشتر رگ گردن را ور می آورد و روی را سرخ می کند.
یکی از این آدم ها عادل خان فردوسی پور است. این که چرا چنین هم نوایی اتفاق می افتد و کارکرد آن در جامعه سرمایه داری چیست، در نوشتار بعدی بیشتر توضیح می دهم

در ستایش بی ادبی

2011-11-01T13:54:00.002+03:30

پس از نگارش نوشتار پیشین در مورد انگشت کردن نصرتی و شیث، چند تن از دوستان مباحثی را طرح کردند که دیدم بد نیست آنها را باز کنم.
به نظرم اگر می خواهیم پدیده ای را بررسی کنیم؛ چه بهتر که برای لحظه ای تمامی اثرات فرهنگی و اررزش های جامعه را کنار بگذاریم و پدیده را بررسی کنیم و سپس چند سوال همراه با چرا از خودمان بپردازیم. در این مورد بیایید فکر کینم و از خودمان بپرسیم چرا انگشت کردن کار بدی است؟ یا در این مورد چرا انگشت کردن در ملا عام کار زشتی است و بلافاصله پس از آن بپرسیم نظام اخلاقی جامعه چگونه به وجود آمده است و دوباره بپرسیم چه کسی تعیین می کند کدام کار بی ادبانه تر است و به طرز عجیبی این اخلاقیات تلاش می کند آدم ها را یک شکل و دارای ارزش های یکسان کند.
وقتی نظام ارزش گذاری را بررسی کنیم، متوجه می شویم هر کسی نظام ارزش گذاری خود را دارد و بر مبنای آن تصمیم می گیرد. مثلا همان طور که نوشتم برای من دروغ گفتن و تزویر بسیار حرکت زشت تری است تا انگشت کردن دیگری. این بدان معنا نیست که راه بیفتیم و هر کس را رسیدیم انگشت کنیم؛ بلکه بحث این است که می تواند شوخی بین دو نفر باشد و به دیگران ربطی ندارد. ممکن است کسی ادعا کند که من از انگشت شدن خوشم نمیاید، این محترم است و جامعه می تواند در مورد آن تصمیم بگیرد. من می توانم با دلایل زیاد ثابت کنم که آثار منفی دروغ گویی بسیار بیشتر از انگشت کردن است.
اینجا دوباره سوالی را مطرح می کنم؛ چرا جامعه نسبت به انگشت کردن چنین واکنشی نشان می دهد و در مقابل دروغ گویی و تزویر واکنشی متفاوت نشان می دهد. هم چنین در مذمت این حرکت هر کسی تلاش می کند از دیگری پیشی بگیرد. به نظر من در اینجا عده ای می خواهند هم نوایی بیشتر خود را با جامعه نشان بدهند. در اصل ما در اینجا با بازتولید اخلاقیات روبرو هستیم.
به نظرم در مورد این مکانیسم باید در نوشتارهای بعدی بیشتر بنویسم

اخلاق نسبی است - به بهانه انگشت کردن نصرتی شیث را

2011-10-30T12:12:00.002+03:30

اخلاق مفهومی نسبی است. این را مدتی بود می خواستم توضیح بدهم، اما حرکت نصرتی نگارش آن را پیش انداخت.
ببینید در نگاه من، این که به یکی می گویم کیرم تو دهنت به این معناست که ساکت باش. این را مستقیما مطرح می کنم. این یک گزاره است. در مقابل، وقتی دختری به من می گوید "من آمادگی رابطه جدی را ندارم" پس از این که یک مدتی به قول خارجی ها با هم دیت کردیم و تیریپ داشتیم؛ همزمان دروغ می گوید، به شعور من توهین می کند و من را دودره می کند. در نگاه جامعه، او آدم باادبی است که در لفافه حرف می زند و بسیار باملاحظه است و در مقابل، من آدم بی ادبی هستم که واژه کیر را بکار برده ام.
اما در تعریف من، این اوج بی ادبی است که کسی به این راحتی دروغ بگوید و به شعور دیگری توهین کند. خلاصه می کنم اخلاق نسبی است. حالا همین اتفاق در زمین فوتبال افتاده است؛ دو بازیکن با هم در زمین فوتبال شوخی کرده اند که بعضی آدم ها دوست ندارند؛ خوب به آنها چه ربطی دارد که شما دوست ندارید این صحنه را ببینید. مگر قانونی نوشته اید که این کارها جرم است و الان نقض شده باشد ...

بماند

چرا عشق دردناک است (2) - مصاحبه با اوا ایلوز

2011-10-27T19:49:00.010+03:30

اشپیگل: می توانید کمی بیشتر توضیح دهید؟
ایلوز: ایده رابطه جنسی ای که کارکرد لذت دارد و نه به منظور تولید مثل انجام می شود، چه به لحاظ سیاسی و چه از نظر اخلاقی اهمیت زیادی داشت. اما ما یک گام دیگر پیش رفته ایم: جنسیت، جذابیت جنسی و تجربه های جنسی زنان و مردان را به شکلی تک بعدی از نو تعریف کرده اند. در حال حاضر آنها در مرکز توجه هر رابطه ای قرار دارند. احساسات عاملی آزاردهنده و مزاحم در نظر گرفته می شود. به نظرم، دقیقا همین شکل آزادی جنسی به تسلط احساسی مردان بر زنان منجر شده است
اشپیگل: شما در "چرا عشق دردآور است؟" دلیل این تسلط را این گونه توضیح داده اید: مردان سرمایه داران احساسات هستند. برای ازدواج تعداد زنانی که علاقه مند به رابطه همراه با تعهد هستند، بسیار زیاد است – در حالی که مردان به ندرت این تعهد را از خود نشان می دهند. کمی شبیه این جمله استاندارد است که "مردان و زنان اساسا با هم متفاوت هستند".
ایلوز: من فکر می کنم که دقیقا برعکس؛ دنیای مدرن مردان خاصی پدید آورده است و ما الگوهای زیست شناسی می یابیم تا آن را توجیه کنیم. در حالی که مثال های تاریخی کافی برای اشکال دیگر مردانگی وجود دارد. در قرن نوزدهم مردانگی اساسا بر مبنای و شور و اشتیاق و تعهدپذیری تعریف می شد. حتی اگر ویژگی های زیست شناختی جنسیتی وجود می داشت، می توانست از طریق هنجارهای اجتماعی تغییر کند. ما باید در مورد همین هنجارهای اجتماعی بحث کنیم؛ نه فرضیه ای تحت عنوان "تفاوت بیولوژیک". تفاوت جنسیتی مردان و زنان آیینه جایگاه اجتماعی آنهاست. بیایید جدا در موردش فکر کنید: به زنان قدرت و پول بدهید، آنها را رییس حکومت کنید، و بگذارید مردان در کنفرانس ها برای زنان قهوه بیاورند، کودکان را بزرگ کنند و غذای آنها را آماده کنند – در این حالت این مردان در حسرت تعهد در رابطه و تک همسری خواهند بود.
اشپیگل:با همه اینها شما امیدوار هستید شکل جدیدی از عشق شورانگیز به وجود بیاید. در پایان کتابتان اشاره کرده اید که نیازمند نوعی مانیفست برای آن هستیم. مفاد این مانیفست چیست؟
ایلوز: اولین ماده این مانیفست می تواند این باشد که اشکالی ندارد ارزش ها و قوانین خودمان را در مورد عشق هم بکار ببریم. افلاطون می گوید، کیفیت عشق ورزی هر کسی نشانه بزرگی شخصیت اوست. پیشنهاد دوم من این است که شور و هیجان چیز بدی نیست و نباید از آن فاصله گرفت. احتیاج جزئی از رابطه عاشقانه است. سومین بخش به این می پردازد که شکل دیگری از مردانگی را می توان به روی صحنه آورد.
اشپیگل: در اینجا کدام مدل مردانگی مد نظر شماست؟
ایلوز: مدلی که در آن اشتیاق، آسیب پذیری و وابستگی جزئی از مرد "حقیقی" است. مدلی که در آن رابطه را بر مبنای استقلال و مراقبت دوباره تعریف می کنیم.
اشپیگل: و در مورد زنان چه می توان گفت؟
ایلوز: می خواهم به زنان بگویم: آرزوی بچه دار شدن را وابسته به شوقشان برای رابطه رمانتیک نکنند. وقتی بچه می خواهید، این خواسته را به تنهایی یا به همراه گروهی از دیگر زنان برآورده کنند. یا همراه با مردانی که خواهان بچه هستند و شریک زندگی شما نیستند. نیازی به ساختار سنتی خانواده برای بزرگ کردن بچه ها وجود ندارد. من فکر می کنم که هم جنس گراها نقش زیادی در ساخت جامعه آوانگارد دارند؛ مثلا با زیر سوال بردن مسائلی مثل رابطه جنسی رومانتیک و یا جدایی از نقش کلاسیک والد بودن که در برخی موارد با هم مرتبط هستند و در برخی موارد نه. وقتی ارتباطی با هم ندارند، باید آنها را بطور جداگانه بررسی کنیم. فکر می کنم باید در این جهت حرکت کنیم.
اشپیگل: نسبتا رادیکال است.
ایلوز: ترکیبی است؛ در اصل من همزمان فوق مدرن و ویکتوریایی هستم. فوق مدرن، از این نظر که خانواده را به عنوان آرمان و ارزشی نمی بینم که باید حفظ شود. و ویکتوریایی هستم، چون هم چنان به ارزش ها و شخصیت اعتقاد دارم. منِ مدرن انعطاف پذیر است. اما وقتی که آدم می خواهد ساختارهای جامعه را تغییر دهد، نیاز به کسانی دارد که متعهد باشند. التزام وقتی پدید می آید که ارزش های ثابت وجود دارد.
اشپیگل: به نظر می رسد به خود انتقادی مداوم اعتماد ندارید.
ایلوز: وقتی ما به درون می نگریم، معمولا بی نظمی عظیمی می بینیم: احساسات متزلزل و آمال و آرزوهای نامشخص که معمولا در تضاد با هم هستند. اعتبار و وثوق ایده فرهنگی تروریستی است. ما را وادار می کند که جوهر وجودی خودمان را جستجو کنیم. اما اغلب چنین جوهری وجود ندارد. احساسات، مانند انسان ها عظمت هایی هستند که در حال تغییرند.
اشپیگل: چرا این قدر سفت و سخت به ایده عشق رومانتیک چسبیده ایم؟
ایلوز: اشتیاق مفرطی وجود دارد که کسی هستی منحصر بفرد ما را به رسمیت بشناسد. و ایده عشق به این دلیل برای ما ارزشمند است؛ که منفعت طلبانه نیست. در آن عمدی وجود ندارد و همین باعث زیبایی عشق است.
اشپیگل: شما مخالف هرگونه حسابگری هستید.
ایلوز: من طرفدار خرد هستم، اما کاملا مخالف حسابگری هستم. شور و شوق نمی تواند از خرد جدا باشد. از بیخ و بن اشتباه است که کسی را دوست بداریم که ما را دوست ندارد. قلب نباید خطا کند.

مصاحبه از کاترین کروزه

اصل مقاله به زبان آلمانی

قسمت اول مقاله

ترجمه اثر را به دوست خوبم جادی تقدیم می کنم؛ به چند دلیل:
»» اول این که در وبلاگش این کار را معرفی کرد و با این کار تعداد خوانندگان وبلاگ از ده گذشت. ممنونش هستم
»» دوم این که همیشه به عنوان دوست در کنار من بوده است و بسیار از او آموخته ام
»» سوم این که بر کسی پوشیده نیست جادی باعث آشنایی من با علم جامعه شناسی بود
»» چهارم و از همه مهم تر این که هر وقت در مورد انسان تراز نوین شک می کنم یا گمان می برم که شاید ذات انسان بد است؛ کافی است لحظه ای تأمل کنم و به جادی فکر کنم و سپس با اطمینان می گویم "جهان بهتری ممکن است و در در راه؛ کافی است همه مانند جادی باشیم".

قسمت اول ترجمه را پریسا - خواهر عزیزم - بازخوانی و تصحیح کرد؛ اشتباهاتم کم نبود. هم چنین لیشام عزیز هم تذکر درستی داد که تشکر می کنم

چرا عشق دردناک است (1) - مصاحبه با اوا ایلوز

2011-10-24T16:29:00.028+03:30

اوا ایلوز یکی از مهم ترین جامعه شناسان حوزه احساسات در دوره معاصر است. از آنجایی که ایلوز و کلا جامعه شناسی احساسات کلا در ایران چندان شناخته شده نیست، تصمیم گرفتم تا مصاحبه اخیر مجله اینترنتی اشپیگل با ایلوز را ترجمه کنم. بخش اول مصاحبه در ذیل آمده است.

اشپيگل: خانم ایلوز، شما در کتابتان "چرا عشق دردناک است؟" نوشته اید، انسان نباید عشاق مدرن را به عنوان عشاقی سالم و بدون درد در نظر بگیرد. آیا شما مخالف ادبیات کمک به خود (کمک محور) هستید؟

ایلوز: من در حقیقت می خواهم آلترناتیوی در مقابل زبان روان شناسی خودمحور ارائه کنم. تفکر و زبان عاشقانه ی ما کاملا مغلوب این ادبیات شده است. اگر کسی را ترک کنند و او به این دلیل مجنون شود، بدین معناست که "بسیار عاشق است". وقتی مردی تمایلی به رابطه ی سنتی ندارد، این گونه تعبیر می شود که از قید و بند گریزان است. روان شناسی – در اینجا منظورم نوع عامیانه آن است – فرض می کند که ما به عنوان فرد مسوول سرنوشت خود هستیم و رنج قابل اجتناب است؛ البته در صورتی که به اندازه کافی روی خودمان کار کنیم. من این گونه فکر نمی کنم. چرا که بسیاری از علل رنج های عاشقانه ما جمعی هستند.

اشپيگل: منظورتان کدام عوامل جمعی است؟

ایلوز: فرهنگ ما در حال حاضر عشق همراه با شور را نشانه وابستگی می داند. شور و شوق باعث می شود ما را مشکوک، عصبی، و کمی هیستریک به نظر برسیم. با این وجود امروزه عشق همراه با درد و رنج است؛ چرا که شرایط اجتماعی هم پیوند گزینی (پارتنر - شریک) تغییر کرده است. ما با انبوهی از حالت های هم پیوندی مواجه می شویم و تلاش می کنیم که تجربه های مختلف جنسی و احساسی به دست آوریم.

اشپيگل: آیا منظور شما این است که عاشق مدرن خودخواه است؟

ایلوز: امروزه دنیای عشق کاملا عاری از هنجارهاست. هرگونه رفتار عاری از ملاحظه و رعایت مجاز است. عشق، ازدواج و هم پیوندی دیگر با قیود و پیوندهای اجتماعی قانون مند نیستند. ما آنها را به عنوان تلاقی دو خواسته و گرایش فردی می بینیم. در حالی که این دو خواسته به شدت پیچیده هستند.

اشپيگل: شما می گویید، ما دیگر نمی توانیم یک نفر را انتخاب کنیم. این تردید از کجا ناشی می شود؟

ایلوز: ایجاد قید و پیوند همیشه ناشی از یقین و باور است – انسان نمی داند که آیا عشق چنین کارکردی دارد و آیا باید خود را نسبت به کسی متعهد کرد که ممکن است بهترین گزینه نباشد. اگریستانسیالیست ها حق دارند: انسان با تصمیم هایی که می گیرد، تعریف می شود. نکته این که روزبروز تصمیم گیری سخت تر می شود. در دنیای امروز، با توجه به گستردگی امکان انتخاب به ابهام و چندارزشی رسیده ایم: نه تنها آمال و آرزوها مفقود شده اند، دیگر از اشتیاق و تشنگی هم اثری وجود ندارد.

اشپيگل: چنان که نوشته اید، یکی از اهداف کتابتان کاستن از دردهای عشق است. چگونه می خواهید این کار را انجام دهید؟

ایلوز: من می خواهم که زنان، خود را مسوول پایان رابطه ندانند و وقتی عاشقی آنها را ترک می کند، خود را بی ارزش احساس نکنند. در حقیقت قسمت زیادی از رنج های رمانتیک دلایل نهادی دارد. در دوره مدرن، ما تا حد زیادی تأیید را به واسطه رابطه عاشقانه بدست می آوریم. این موضوع هم برای مردان و هم برای زنان صادق است؛ برای زنان شدت بیشتری دارد، چون زنان هم چنان در عرصه عمومی کمتر وارد و تأیید شده اند. پایان یک رابطه معمولا برای آنان بسان دفن ارزش های شخصی است. در این مورد عدم تشابه میان دو جنس، نه حاصل ضعف زنان، که به دلیل ساز و کارهای اجتماعی است. به عنوان یک فمینیست در پی آنم که مکانیسم این ناهمگونی احساسی را نشان دهم.

اشپيگل: توصیف شما از این ناهمگونی احساسی به خصوص زنانی را که بچه می خواهند را هدف می گیرد.

ایلوز: در حقیقت عشق پیچیده ترین شکل خود را برای زنانی دارد که می خواهند زندگی خانوادگی را با عشق (که در دنیای امروز به معنای استقلال و آزادی خود هم هست) ترکیب کنند. زنی که زندگی خانوادگی را انتخاب می کند، خود را به حسن نیت و التفات یک مرد وابسته می کند. در دنیای پیشا مدرن، برای مردان مسلم بود که باید خانواده تشکیل دهند. در حالی که امروزه سبک و سیاق زندگی خانوادگی اهمیت کمتری دارد. امروزه مردان فرصت بیشتری برای بچه دار شدن دارند و علاوه بر آن، شرایط اقتصادی – اجتماعی آنها وابستگی کمتری به ازدواج و خانواده دارد. زنانی که خواهان خانواده سنتی هستند، دیگر امکان مطالبه چنین ساختاری در خانواده ندارند: روابط در دنیای امروز بر مبنای آزادی و استقلال تعریف شده اند.

اشپيگل: به نظر می رسد مفهوم "سرمایه اروتیک" کلیدی باشد. دقیقا به چه معناست؟

ایلوز: سرمایه اروتیک نمایانگر میزان جذابیت ما برای دیگران است؛ میزان تجربه های جنسی و هم خوابه های ما و این که چگونه می توانیم همه اینها را به سرمایه اجتماعی تبدیل کنیم هم در همین مقوله می گنجد. ما به دستاوردهای جنسی خود فکر می کنیم که باید از آن گذر کنیم. من هیچ رویکرد اخلاقی به رابطه جنسی ندارم، اما محدود کردن ارزش خود به جذابیت جنسی یا دستاوردهای جنسی امکان تجربه اندوزی ما را نه تنها بیشتر نمی کند که آن را کاهش می دهد.

اصل مقاله به زبان آلمانی

اولی جان، کلینزمان یادت نره

2011-10-24T13:44:00.002+03:30

اولی هوینس، رئیس باشگاه بایرن مونیخ ، سرژیو پینتو، بازیکن خط میانی را متهم کرد که در برخوردی که با رافینیا داشت، نقش بازی کرده است. او مثل یک بازیگری رفتار کرد که سالهاست این کار را انجام می دهد. پینتو با بازیگری اش، کل بازی را تحت تاثیر قرار داد. آن صحنه خطا نبود، داور هم خطا نگرفت ولی او 4 دور روی زمین غلت زد. من واقعا تعجب می کنم که او شب چطور خوابش می برد.

فقط می خواستم به دوست آلمانی مون یادآوری کنم که کلینزمان هم در فینال 1990 همین طور ادا در آورد و مقدمات اخراج بازیکن آرژانتین رو فراهم کرد. خلاصه این یکی یادت نره

ارادت

مثلث هایی که یونایتد ها را کشت

2011-10-23T18:25:00.002+03:30

نتیجه خیره کننده است و احتمالا از یاد کسی نخواهد رفت. منچستر سیتی مانچینی منچستریونایتد سر آلکس را له کرد. شش گل زدن به یونایتد کار هر تیمی نیست. اما سیتی ها در دربی منچستر این کار را کردند. به نظرم اهمیت شیوه بازی سیتی ها در ایجاد مثلث های ویرانگر آنها بود. میلنر، سیلوا، آگرو و بالوتلی هرگاه خواستند به دروازه حریف برسند، چند پاس سالم رد و بدل کردند و سپس دفاع را دور زدند. روندی که با ورود ژکو و نصری هم ادامه یافت. رمز موفقیت سیتی تشکیل مثلث هایی که در فوتبال ما فراموش شده است و جای خالی آن در فوتبال ما احساس می شود و یکی از فاکتورهای فوتبال مدرن است

مدیریت در ایران!

2011-10-23T14:21:00.002+03:30

جاهای زیادی کار کرده ام، اما دو سه شرکت خصوصی که مدیران آن بسیار جوان بودند از یاد نمی برم. مدیریت ترکیبی از تجربه، استعداد و یادگیری یک سری مهارت است. اما این مدیران که اکثرا جوان بودند، به دلیل توانی هایشان در زمینه های علمی و البته یرخی با روابط به مدیریت رسیده بودند. در نتیجه استفاده نادرستی که از نیرونی انسانی خود می کردند، مشکلات زیادی برای این شرکت ها به وجود آورد. یکی از آنها ورشکست شد و در پایان هم من مجبور شدم که به دلیل مدیریت نادرست استعفا بدهم.
رفتار پنجعلی هم مرا به یاد این دسته از مدیران می اندازد. او که معلوم نیست به چه دلیل این قدر به مصاحبه علاقه مند شده است؛ هر روز حرف های حاشیه ساز برای تیمش می زند. آخر کدام عقل سلیمی اجازه می دهد که وی مربی تیمش را چنین بکوبد و پس از آن ادعا کند با مربی تیم دیگری در حال مذاکره است. به نظر می رسد بیشتر از هر چیزی می خواهد بین تماشاگران پرسپولیسی محبوبیت بدست بیاورد و نه چیز دیگر. ای کاش کمی هم مدیریت یاد بگیرد

تراکتور تیم بی دفاع

2011-10-22T11:56:00.002+03:30

تیم امسال تراکتور چند تغییر مهم تجربه کرده است. نصرتی به پرسپولیس رفته است، آندو به استقلال و کیانی مورد غضب است. در چنین حالتی ساختار دفاعی تراکتور به شدت آسیب پذیر به نظر می رسد. گواه این مدعا گل خورده های این تیم در فصل جاری است. تراکتور در همه بازی ها خود گل زده است و گل هم خورده است! نکته جالب تر این که از دست دادن شش امتیاز در سه بازی این تیم به دلیل اشتباهات عجیب سه دروازه بان این تیم است. خلاصه این که تیم ژنرال فوق العاده تهاجمی بازی می کند و به شدت نیازمند یک دروازه بان و دفاع وسط مطمئن است.
جعفری جان مادرت اقدام کن

رادیو فنگ

2011-10-15T16:41:00.002+03:30

خوب هر کس سلیقه ای داره و بر مبنای آن سایت اینترنتی برای خواندن انتخاب می کند؛ موسیقی گوش می کند؛ کتاب می خواند یا هر کار دیگر. به همین دلیل زیاد باب طبع من نیست که سایتی معرفی کنم. اما رادیو فنگ از آن کارهایی است که خیلی دوست دارم؛ به چند دلیل:
اول این که خیلی احساس نزدیکی به کار می کنم. از شنیدن آن لذت می برم و می دانم پشت آن فکر و تلاش مستمر خوابیده است
دوم این که یاد علی اخوان کبیر می افتم؛ که همیشه می گفت این همیشه یه انتخابه که ببینی میخوای بری دنبال پول و این حرفا و یه زندگی حداقل مرفه درست کنی یا این که دنبال این جور فعالیت ها بری و بزنی زیر پول و مادیات. دوستانی که الان دارند این مجموعه رادیویی را درست می کنند، به راحتی رفتند آنچه که به نظرشان مهم بود و هست و پشت پا زده اند به این نگاه غالب که باید رفت کاری پیدا کرد و خانه نقلی و همسری و از این برنامه ها.
سوم این که از این ایده ها و کارها انرژی می گیرم؛ بعضی لحظات زندگی هست که خالی می شوم، بهانه ای برای بودن می خواهم و این جور کارها به من کمک می کند که به یاد بیاورم تنها نیستم.
چهارم این که برخی از دوستان نزدیک من کار را درست می کنند و خوب دوستی آنها برای من بسیار ارزشمند است

این هم رادیو فنگ
http://radiofang.com/

تیم ملی رو عشقه

2011-10-13T17:03:00.002+03:30

بعد از مدت ها بازی تیم ملی به دلم چسبید. معمولا زیاد برام نتیجه مهم نیست؛ برای همین تیم برانکو را دوست نداشتم؛ با وجود این که خوب هم نتیجه می گرفت. اصلا یادم هست که برزیل دهه 1980 را برای این دوست داشتم که قشنگ بازی می کرد. برزیل دهه 80 باخت و مقامی بدست نیاورد؛ اما باعث شد که به عنوان یک برزیلی اصیل همه مرا بشناسند. تیم ملی تحت هدایت دایی هم که نه نتیجه می گرفت و نه قشنگ بازی می کرد. قلعه نویی هم مربی مورد علاقه من تو ایران بود و بعد از این که به تراکتور آمد که دیگه از همه بهتر شد. خلاصه این که بعد از زمان حاج مایلی با تیم ملی حال نمی کردم تا این که تیم کیروش را دیدم.
تفاوت مهم این دو تیم برای من وابستگی تیم مایلی به بازیکنان و بهره گیری از نسل طلایی ایران بود؛ در حالی که تیم فعلی کمتر به بازیکن خاصی متکی است. از طرف دیگر، تنوع شیوه حمله در این تیم من را به هیجان آورد. صبر و حوصله بازیکنان در هنگام حمله، این که هافبک ها همدیگر را پوشش می دهند تا بازیکن صاحب توپ الابختکی مجبور به سانتر نشود، همه و همه نشان می دهد که تیم تکانی خورده است. همان داستان ما ایرانی هاست که در خارج از کشور مثل چی کار می کنیم و در داخل ساعت کار مفیدمان دو ساعت در روز هم نیست. اثر کیروش از نوع همان خارج رفتن است :)
به هر حال، همان طور که منتقدان می گویند ساختار دفاعی تیم هنوز محک نخورده است؛ اما حمله بدجوری به دل من نشسته است.

2011-10-09T12:04:00.002+03:30

گیر افتادن تو آسانسور از اون تجربه هاست که آدم باید یه بار بکنه؛ البته اگر یه دختر خوب هم اونجا باشه که آدم بکنه، به نظرم فانتزی کامله. بیخود نیست این قدر تو فانتزی آدم ها رفته. حالا من دارم با استفاده از آسانسور میرم توالت اتاق مهمونی که حالت خصوصی برای من داره و همیشه تمیزتر از توالت مشترک طبقه هست و یه بطری آب دستمه که به جای آفتابه استفاده می کنم؛ یهو می بینم که ای بابا این آسانسور دو سه تا تکون پشت هم میخوره و ایستاد. ای بابا، با این حس ریدن چکار کنم. ای بابا، کلید من هم که تقلبیه؛ نکنه مدیریت خوابگاه بفهمه من دارم غیرقانونی زندگی می کنم. در رو هل میدم؛ شاید باز بشه. نه بابا، با این چیزا درست نمیشه. بسان زیپ شلوار این دخترایی هست که میخوان کسشون رو قاب کنن بزنن رو دیوار، سفته. دگمه رو بزنم و خودم رو لو بدم یا صبر کنم. نه موبایل دارم، نه ساعت نه هیچ چیز دیگه ای که بتونم زنگی بزنم، زمان رو درک کنم. به نظرم ده دقیقه گذشته که دگمه رو می زنم میگه اگر واقعا گیر کردین، دوباره دگمه رو بزنین و 6 ثانیه نگه دارین. دوباره میزنم و نگه میدارم، میگه یکی از همکارا با شما تماس بگیره. می خواستم بپرسم شماره تماس من رو داره که می بینم یه سری بوق موق میزنه و دلداری دستگاه پیامگیر که اصلا نگران نباشید همه چی آرومه و حتما من باید خوشحال باشم. از توی پنجره شیشه ای توهمی از آدم هایی که با خیال راحت دارن میرن و میان رو نگاه می کنم و حسرت می خورم. با خودم میگم باز خوبه وقتی دارم میرم داوری اینجوری نشده، اون وقت اصلا به بازی نمیرسم. امروز هم که ناظر هست و دوباره میخواد برای دیر رسیدن یه چند نمره از من کم کنه. احساس می کنم که زمان زیادی گذشته، دوباره دگمه رو میزنم؛ همون جریانات تکرار میشه؛ با این تفائوت که این دفعه یکی از بلندگوی پرخش خش میگه برای چی تماس گرفتید. میخوام بهش بگم هیچی صبح یکشنبه تماس گرفتم یادآوری کنم که کلیسا فراموش نشه. جریان رو گفتم، که گیر کردم، میگه دگمه طبقه بالا رو بزن. میزنم خبری نمیشه. دلداری میده که یه نفر الان میاد. ای بابا، حالا باید دوباره کلی صبر کنم. به نظرم میرسه حالا که بیکارم کمی ورزش کنم. با بطری آب حرکات ژانگولر انجام میدم. ده دقیقه ای میگذره. باز هم حوصله ام سر میره. از تو پنجره نگاه میکنم. آدم ها که رد میشن با دست میزنم به در. شاید یکی دلش بسوزه بیاد بگه خرت به چند و من بهش بگم بره از طریق مدیریت خوابگاه یه کاری بکنه.
آخیش چه حس خوبیه، آزاد شدن و یه توالت مشتی رفتن و بعدش هم تازه تو راهرو میکاییلا رو دیدم که هفته پیش از ونیز اومده و اینجا اراسموسه. از زمین و زمان باهم حرف میزنیم. به هرحال خوبیه خوابگاه همینه که میشه با یکی آشنا شد. محاسبه می کنم حدودا سه ربع ساعت اونجا گیر کرده بودم. تو آسانسور که بودم همش با خودم می گفتم که الان تو اتاق بودم داشتم فلان کتاب رو میخوندم، اما حالا تو اتاق همش دنبال کس کلک بازی هستم.
خوبه خرافاتی نیستم، وگرنه فکر می کردم که این مجازات حس بدیه که نسبت به شادی دیشب از خودم بروز دادم. نمیدونم چرا این جوری شدم. من به اون معنا عاشقش نبودم. مثلا یادمه وقتی سحر رو میدیدم نمیتونستم حرف بزنم. یا وقتی میخواستم اون شعر رو به دلارام بدم ده بار رنگ عوض کردم یا وقتی سر کلاس پونه بودم، اصلا درس رو نمیفهمیدم. اما در مورد شادی این طوری نبود. همش هم سعی می کنم نفرستم جریان رو به ناخودآگاه تا بتونم تحلیلش کنم. نمیدونم حس از کجا میاد که نمیتونم ردش کنم. میدونم که دوستش ندارم و نمیخوام باهاش باشم، اما این حس که مثل گوسفند من رو کنار گذاشت آزارم میده. این حس که شاید برای این که من آدم موفقی تو تعریف جامعه نیستم یا این که وضع مالی خوبی ندارم اذیتم میکنه. نمیدونم چرا این احساس رو دارم که من به عنوان یه بازیچه مدتی تو دست یه نفر دیگه بودم تا ببینه میتونه از من استفاده کنه و چون کاره ای نبودم، من رو گذاشته کنار. آخه این مدل رو خوشم نمیاد، یکی بعد از دو هفته چیک تو چیک بودن بیاد به من بگه ببین ما نمیتونیم با هم باشیم، چون من آمادگیه رابطه جدی رو ندارم. خوب آدم ناراحت میشه. به هر حال عمری رو تو وادی عشق و عاشقی سپری کردیم. بماند شاید هم حسودی میکنم که الان طبق تعریف آدم موفقی هست و رفته سازمان ملل و کونم میسوزه. اینه دیگه، بدی آدم اینه که نمیدونه کدوم حس قوی تره.
میگم اینا برای برای فاطی تنبون نمیشه، برم بعد از یه شاش سرپا کنه کبابی درست کنم و بزنم به رگ که میبینم اوه اوه جفت توالت های طبقه رو گند برداشته. دوباره چاه بسته شده و همه چی زده بالا، حالا برای یه شاش ساده هم باید بریم میدون امام حسین ...
این آخری رو فقط عاقلان درک کنند

2011-10-02T18:08:00.002+03:30

بعضی فیلم ها هستن که اصلا تاریخ مصرف ندارن. فیلم استون در مورد جیم موریسون و دورز از این دسته فیلم هاست. البته معلوم نیست فیلمی که در مورد آدمی که گفته میشه آی کیو 145 داره چطور در بیاد. به خصوص که با اغراق های سینمایی استون همراه باشه. برای همینه که خیلی ها اعتراض کردن که باباجون مگه میشه این آدمه که استون همیشه با یه شیشه ویسکی نشونش میده بتونه این قدر تأثیرگذار باشه. یا این قدری که استون نشون داده موریسون به علوم خفیه علاقه مند باشه. به نظر هم میاد که استون نسخه خودش رو از موریسون ساخته. اما به هر حال همین فیلم هم خوبه که آدم رو به فکر فرو ببره که چرا نسل دهه 60 آمریکا هیپی ها رو پرورش دادن و نسل فعلی همچی ازشون خبری نیست. اون موقع جنگ ویتنام بود و حالا هم جنگ خلیج و افغانستان و عراق. اون موقع آمریکا دنبال سلطه کامل بر جهان بود و الان هم همین طور. اون وقت آدم ها فکر می کردند و الان هم. اما خبری نیست. شاید توپاک شکور بد نباشه، اما نمیدونم چرا مثل موریسون نمیشه برای ما. شایدم هکرهای فعلی جای هیپی ها اون زمان رو گرفتن. یا اینکه مبارزه به کشورهای دیگه منتقل شده. شاید سرمایه داری تونسته در دوره جدید شرایطی از رضایت نسبی و گسستگی از واقعیت به وجود بیاره؛ نمیدونم
جالبه که موریسون این طوری شعر میگه و با اون صدای باریتونش میخونه؛ وسط کنسرتش خار و مادر همه رو به هم پیوند میده، خوب باید هم بشه الگوی یکی دو نسل بعد از خودش. اصلا چرا باید جیم موریسون و جیم هندریکس تو 27 سالگی بمیرن، بریم تو خماری. این علاقه موریسون به مرگ هم خیلی جالب بود. مرگ از همه ما یه فرشته میسازه یا این که می فرماید نه پول و نه لباس همای فانتزی؛ این قلمروی دیگر بهترین است. بی شرف معلوم نیست این رو از کجاش درمیاره. شاهکارش هم که اونجاست که می فرماید جشنی با دوستان را به خانواده بزرگ ترجیح میدم. البته هر کسی این رو نمیفهمه ، باید تو حیاط خوابگاه جگر بخوری و می بنوشی با دوستان تا بفهمی که جمع خانوادگی چه گهیه. حالا جالبه که پریروز با آزیتا در مورد خانواده صحبت می کردیم و می گفت به هر حال آدم باید به خانواده نیاز داره و میتونه بهش تکیه کنه. البته من هم این نقل قول نخ نما رو رو نکردم که آدم دوستاش رو خودش انتخاب میکنه، اما خانواده رو نه. البته بچه رو آدم خودش انتخاب می کنه. شاید هم نه. یادش بخیر اون موقع با سیامک صحبت میکردیم. سال های 67 و این دوره ها بود و تازه داشت سبیلی رو لب سبز میشد. من باور نمیکردم که کیر مرد میره تو کس زن و بچه این جوری به وجود میاد. سیامک هم که یه سالی از من بزرگتر بود اعتراف کرد که فکر میکرده آدم ها قرص میخوردن که بچه دار بشن، اما خوب الان تو مدرسه این طوری توضیح دادن که جریان چیه. حالا سادگی من رو بگو که میپرسم یعنی امام ها هم همین طوری به دنیا اومدن. اون قدر تصویر ناپسندی از رابطه جنسی برای ما درست کرده بودن که هنوز هم هنوزه تو سکس مشکل داریم. جریان اون جوکه هست که همشهری ما میره دکتر میگه ما بچه دار نمیشیم، اون وقت طرف میگه شما با زنتون جماع میکنین. طرف شاکی میشه میگه آقای دکتر خجالت نمیکشی؛ آدم مگه با زنش هم از همین کارا میکنه. حالا این هم جریان ما شده. تو سی و چند سالگی هنوز نمیتونیم درست بکنیم. فکر می کردم که الان همه به من جایزه میدن که چه پسر خوبی و این حرفا. حالا همه دستمون میندازن. به این امین همش میگم؛ آقا جون فرصت سوزی نکن. گوش نمیکنه.
اوه اون تولد این احسونی هم فرداست و باید تبریکی درخور بگم. یادش بخیر؛ سال کنکور از چهارراه لشگر تا خونه پیاده می رفتیم و مون لایت اند ودکای کریس دی برگ رو می خوندیم. جالبه که آخر هفته تو ایران جمعه هست و تو خارج یکشنبه. این حس دلتنگی آدم رو بگا میده. شاید کریس دی برگ در این شرایط میگفت ویک اند این وینا ایز فرایدی این تهران

2011-09-23T19:07:00.002+03:30

یه چند روزی منتظر بهانه و فرصتی بودم که نوشتن خاطرات رو از سر بگیرم که امروز این کارمند بشتاتونگ که هر روز میاد سیگار میخره و لوتو بازی میکنه، ازم پرسید چکار میکنی؟ منم گفتم که دارم درس های ترم بعد رو انتخاب میکنم. پرسید چی میخونی و داستان شروع شد. اول از همه این که اون اتریشی هایی که دانشگاه نرفتن رو باید نیم ساعت بالا پایین کرد که توضیح داد مقطع دکترا چیه؟ دوم این که وقتی گفتم جامعه شناسی میخونم، پرسید یعنی در مورد حیوانات مطالعه میکنی. سوم این که وقتی گفتم در مورد روابط اجتماعی تحقیق می کنم؛ پرسید خوب حالا چه شغلی بدست میاری؟ از اینجا به بعد با مزه بود؛ چون شروع کرد به توضیح دادن نظراتش در مورد خارجی ها. خوشبختانه بدون توجه به این که من خارجی هستم کلا رید به خارجی ها. معتقده که هر کسی باید تو کشور خودش بمونه. مشکلات اتریش هم از حضور خارجی ها ناشی میشه. چون میدونه من ایرانی هستم؛ این رو هم اضافه کرد که اگر تو ایران مشکلات هست؛ خوب به تخمم؛ ما چکار کنیم. خوبیش این بود که من هم اصلا احساس قهرمان بازی ام گل نکرد که بگم پس نظم جهانی چی و اگر مشکلات دیگران به شما ربطی نداره؛ چرا همش سرباز می فرستید این ور و اون ور. خوب بود دیگه، چون معمولا تا حالا هر کدوم از دوستان به خارجی ها گیر میداد، آخرش هم میگفت البته شما که نه! با مزه بود که با لهجه وینی که حرف میزد حرفاش رو میشد نصف و نیمه فهمید. بالاخره کار کردن تو مغازه سیگارفروشی این حسن رو داره که با این آدما هم آشنا میشم دیگه. همش این آدمهای اتوکشیده نیستن. واقعی هستن دیگه
الان که داشتم یه حموم بدون جلقی می گرفتم و احساس افسردگی می کردم که اینجا همه زندگی ام شده کس کلک بازی و این که صبح برم به مردم سیگار بفروشم و برگردم ناهاری بزنم و چرتی و بعدش اگر کسی بود برم بیرون و گشتی بزنم، دیدم نه بابا سرآغاز نوشتن همین دوستمونه. در ضمن نوشتن این جوری یه حسنی هم داره. یادمه وقتی می خواستم به قول معروف با خانم تبریزی بیشتر آشنا بشم، گفت من خاطرات شما رو خوندم و ... . حالا اون موقع من دو تا کس و کون تو خاطرات نوشته بودم، دیگه بنده خدا فکر کرده بود که دیگه من چه وحشتناکم. یاد شادی افتادم که طفلک بهانه ای برای تمام کردن رابطه پیدا نمی کرد؛ مجبور شد که بهانه ای بیاره به این نام "من آمادگی رابطه جدی ندارم"؛ به جان دو تا بچه ام من هم همون لحظه به فکرم رسید که بگم خوب پایه رابطه شوخی هستی بسم الله، اما از روی ادب نگفتم. حیف شد وگرنه خاطره می شد ها. حالا که اینا رو نوشتم می بینم خوبه که چند تا فحش دیگه هم بنویسم؛ چون این سارا هم سه هفته ای هست که با کل خانواده شون رفتیم بستنی خوردیم که ما رو بهتر بشناسن و بعدش شماره ما رو از معرف مون گرفته تا به من زنگ بزنه، خبری نشده. دست کم این طوری میتونه خاطرات رو نشون بده به مامانش بگه خوب شد زنگ نزدم طرف آدم بی ادبیه. بماند که احساس می کنم تایپم داره ضعیف میشه

مرده مترسکان

2011-08-23T01:48:00.001+04:30

و ما مرده مترسکانیم
نه از آن رو که مترسکیم
ونه از آن رو که مردگانیم

از آن رو که مردکانی تصمیم ساز مایند

سوال های بی پاسخ جامعه شناسی - 3

2011-07-06T22:56:00.001+04:30

حقیقتش این سوالی که می پرسید چند لایه هست و به نوعی میشه در موردشون کتاب نوشت. از جمله کارهای صادق زیبا کلام مثل ما چگونه ما شدیم یا کارهای علی رضا قلی مثل جامعه شناسی نخبه کشی.
اگر کمی به بحث های تاریخی هم علاقه مند باشید تجدد و تجدد ستیزی رو توصیه می کنم.
یه سری مشکلات هست که فکر می کنم کلیه. مثلا این که حرف - نظر و عمل آدم ها به هم نمی خوره، در برخی تحقیقات روان شناسی اجتماعی بررسی شده. مثلا تو تحقیقی تو آمریکا از 150 تا رستوران پرسیدن که اگر یه زوج سیاه پوست وارد رستوران بشن اونها رو راه میدین، حدود 90 درصد گفتن نه. ولی وقتی در عمل زوج های سیاه پوست رفتن این رستوران ها، 4 درصد اونها رو راه ندادن. یعنی بین نظر و عمل حدود 90 درصد اختلاف. فکر می کنم این یکی از تحقیقاتی بود که خیلی از دانشمندان رو نسبت به تحقیقات کمی بدبین کرد. داستان های زیادی از این دست هست. بنابراین خیلی نمیشه روی این موضوع حرف زد که چرا این با اون جور در نمیاد.
در مورد آنچه که ایران به اون مبتلا شده و اسم هایی مثل عقب موندگی و عدم توسعه و مدرنیته ناقص و ... میشه داد باید عرض کنم که خیلی به دید اندیشمند بستگی داره. میشه به عامل خارجی اشاره کرد. در ساختار جهانی ما تولیدکننده مواد خام و نیروی انسانی متخصص هستیم، پس این سیستم منافع غربی ها رو تأمین میکنه، پس میمونه. عامل تاریخی این که ایران همیشه مورد حمله بوده - به خاطر مرکزیتی که داشته - پس نوعی احساس عدم اعتماد در مردم ایران وجود داشته، که الان بخشی از فرهنگ مردم ایران شده - ماها به همدیگه اعتماد نمی کنیم.
بحث منابع هست. از قدیم در ایران آب کمیاب بوده (برعکس ارو.پا که زمین کمیاب بوده) پس حکومت مستندی لازم بوده که مدیریت این منابع رو توزیع کنه. بنابراین حکومت مستبد یه واقعیت تاریخی در ایرانه. پس از کشف منابع نفتی در ایران، فاصله دولت - حکومت از مردم بیش از گذشته شده؛ چون دیگه دولت مرکزی نیازی به مردم نداره. جایگاهی شهروند غربی در دولتش داره، در ایران دیده نمیشه.

خلاصه این که تو سمساری نظریه های عدم توسعه ایران همه چی پیدا میشه :) حالا شما با توجه به دیدگاه خودتون یکی رو انتخاب میکنید

سوال های بی پاسخ جامعه شناسی - 2

2011-06-21T19:48:00.001+04:30

soalam ro mikhaam intor ham beporsam ke, agar tavajoh karde baashid, mardome Iran, tu har zamaani ke budan, hatta agar delkhaaheshun ham bude baashe, aashoftegi ro tajrobe mikonan...jense mardomesh be nazaram miaad ke juri hast ke hatta khodeshun ham nemidunan chi mikhaan, kheili random hast raftaaraashun...hatta, hatta be nazaram miaad, zamaani ke khaarej az Iran ham hastand, baazam aashoftegi ro daaran...shaayad baavar konid agar az khodeshun ham beporsid ke che moshkeli daaran, netunan javaab bedan...be nazaram miaad, tamaame javaame midunan ke chi mikhaan, vali mardome ma va jaame'eye ma, hanuz hatta nemidunan ke chi mikhaan, chi nemikhaan...ghaanun ke mafhumesh ro az dast daade, hatta osuli ro ke har kas mitune ta ye haddi baraa khodesh ta'yin bokone, hatta in osule avalie ham re'aayat nemishe....be nazaretun in aashoftegi migzare va vaaghean be ye jaame'eye ba-sobaat mirese in jaame'e, masalan 100 saal dige? jaame'e ye vaghti mikhaad baashe ke mardom ta haddi yekdast, ye seri faghat osule zendegie jam'ee ro reaayat konan? be nazare shoma, mardomi ke inghadr por-modea hastand, ye ruz be in natije miresan ke baayad hame chi avaz beshe? bebakhid agar soaalam parakande hast.

سوال پیچیده هست و طبیعتا پاسخش پیچیده و پراکنده. به نظرم تکرار این نکته ضرر نداشته باشه که هر کسی از نقطه نظر خودش به موضوعات نگاه میکنه و نظرات محترم هستند. تو جامعه شناسی هم این پراکندگی نظرات وجود داره و هر کس با توجه به طرز فکری که داره موضوعات رو تحلیل میکنه. من خودم بیشتر در چارچوب فکری نظریه تحقیق کردم که نظم رو غایت جامعه نمیدونه و در نتیجه از نظر من این شرط که همه مردم یک جور فکر کنن و رفتار کنن نه مطلوبه و نه ممکن. فکر نمیکنم در نهایت هم به جایی رسید که همه مردم در مورد مسائل مختلف یک جور فکر کنن و رفتار کنن. در خارج از کشور هم شکل رفتارها این گونه نیست، مثلا رفتار غالب در کشورهای اروپایی گرایش به حذف خارجی ها از نظام اداری-سیاسی کشور داره. در مقابل این علاقه وجود داره که خارجی ها تو سیستم اقتصادی حاضر باشند. چنین دیدگاهی برای برخی از این افراد تازگی داره و خودشون مدعی هستند که 40 سال پیش این گونه نبوده. خلاصه کنم؛ به نظرم این گزاره که فقط ایرانی ها هستند که نمیدونن چی میخوان گزاره کاملی نیست؛ میشه ادعا کرد که مردم خیلی جاهای دنیا نمیدونن چی میخوان.

در مورد ایران، یه مساله ای که با قانون مداری و قانون محوری در تعارض هست، نمود بیشتری پیدا میکنه. ایران همیشه مرکز تاخت و تاز دیگران بوده و در نتیجه قانون و مرجع قانون گذار و مجری در حال تغییر بوده. دلیل اون هم مرکزیت ایران نسبت به دنیای شرق و غرب قدیم و از طرف دیگه ژئواستراتژیک بودن ایرانه. وقتی قانون ماهیت ثابت نداشته باشه، قانون به عنوان مفهومی عمومی و لایتغیر تبدیل به مفهومی متغیر و فردی میشه. به همین دلیل هست که الان هم کسی برای قانون ارزشی قائل نیست. این که تا چه زمانی این نگاه تغییر میکنه؛ قطعا نمیشه پیشگویی کرد، و نمیشه هم مدت زمان کوتاهی رو در نظر گرفت، به هر حال ساختارها در بلندمدت تغییر میکنن. اما نباید فراموش کنیم که ایرانی ها ممکنه در جاهای دیگه دنیا بسیار قانون مدار باشن، یعنی بحث ساختار و ... نباید کم اهمیت جلوه داده بشه.

امیدوارم که تونسته باشم بحث رو در اون چارچوبی که مد نظر شما بود ادامه داده باشم

سوال های بی پاسخ جامعه شناسی

2011-06-17T18:48:00.001+04:30

دیروز دوستی قدیمی سوال پرسید که به نظرم در رده سوال های بی پاسخ جامعه شناسی میشه به حسابش آورد، به نظرم رسید که شاید با انتشار پاسخم، امکان نقد رو فراهم کنم.

ye soal daaram az khedmatetun...ba tavajoh be reshte'ee ke doreye arshad khundid, in soal tu zehnam hast, ke vaghti jaame'eye ma ro ba digar javaame moghaayese mikonid, bozorgtarin moshkele jaame'eye ma chi hast? va hamintor bishtarin moshkele mardomaanemun chi hast? taghriban aghlabe mardom, nazar daaran bara hame chi, vali man delam mikhaad ke shoma ke be haalate elmi ham takhasos daarid, behem begid.

سلام و عرض ادب

امیدوارم که خوش و سلامت باشید

عرضم به حضور شما که پاسخ این سوال میتونه یه کتاب بشه و طبیعتا تو نامه نمیشه اون طوری که شایسته هست پاسخ داد. اما من تلاش خودم رو میکنم.

تو جامعه شناسی مکتب های فکری متفاوتی وجود داره و هر کدوم از این گروه های فکری به مسائل جامعه شناسی به شکلی متفاوت نگاه می کنن. به همین دلیل باید اول موضع خودمون رو مشخص کنیم. مثلا یک مارکسیست تلاش میکنه با توجه به روابط قدرت و بر مبنای توزیع منابع به مساله نگاه کنه و یه جامعه شناس طرفدار نظریات زیست شناسی خودبخود میره سراغ ژن و استعداد در هنگام تولد و ... . اونها که روان شناسی اجتماعی تخصصشون هست، گرایش دارن که مسائل رو در سطح خرد تحلیل کنن و مساله رو تبیین کنن.

قدم بعدی اینه که سوال رو کمی باز کنیم. به نظرم این که بگیم مردم ما در مقایسه با دیگر کشورها چه مشکلی دارن، مساله رو کمی پیچیده میکنه. سوال رو شاید کمی جزئی تر کنم بهتر باشه؛ مثلا میتونیم بپرسیم "چرا آمریکا درآمد سرانه بالا داره و ایران نه؟" یا این که "چرا کشورهای غربی به اون چیزی که ما توسعه میگیم رسیدن و ما هنوز راه درازی داریم؟" . امیدوارم اگر سوال شما رو درست متوجه نشده باشم؛ شما من رو تصحیح بفرمایید.

من تلاش میکنم با توجه به دیدگاه خودم - در اصل مکتب فکری که در اون نفش می کشم - این دو سوال را پاسخ بدم. فرضی که در پایان نامه دارم بررسی می کنم اینه که ما یه نظرم جهانی داریم که در اون منابع و سرمایه ها در دست گروهی خاص متمرکز شده و کنترل سرمایه در کل بدست اونهاست. در این نظم جهانی هر کشوری نقشی داره؛ مثلا نقش ایران تولید ماده خامی به نام نفت و صدور اون به کشورهای دیگر هست، سود حاصل از اون رو هم دوباره به این کشورها پس میده، چطوری؟ خیلی ساده، با خرید کالاهای صنعتی و صدور نیروی انسانی متخصص. وقتی یک متخصص ایرانی کشور رو ترک میکنه، به آمریکا یا هر کشور دیگه ای میره، در اصل داره درآمد نفتی رو که بدست آمده رو به آمریکا پس میده. کشورهای دیگه هم همین نقش رو دارن، مثلا آفریقایی ها مرکز صدور نفت ارزون، طلا و الماس هستن. هم چنین نیروی ارزون در اختیار اروپایی ها قرار میدن. شاهد این مدعا کارگران فراوان سیاه پوست در فرانسه، ایتالیا و اسپانیاست. در مورد دوره برده داری آمریکا هم اظهار نظر نمی کنم. جالب این که طبق مشاهدات شخصی میتونم بگم که ارزون ترین فاحشه ها در کشورهای اروپایی، مهاجران قانونی و غیرقانونی آفریقایی هستند.

در این نظم جهانی ، جایگاه اقتصادی ایران بر مبنای تولید نفت و نیروی متخصص و مصرف کننده کالاهای اماده مشخص میشه، اما مسلما راه برون رفتی هم داره، اون هم ایجاد سوال، آگاه شدن نسبت به محتوا و حضور این نظمه که باعث میشه تا این نظم مختل بشه.

خلاصه کنم؛ از نظر جامعه شناسی (به عنوان یک علم) ما با مشکل طرف نیستیم؛ یک سری مساله داریم. مثلا این که مردممون چه مشکلی دارن، رو فقط میشه با یه تحقیق جامعه شناسی پاسخ داد که از مردم بپرسیم مشکل شما چیه؟

به هر حال امیدوارم که سوال شما رو درست فهمیده باشم و سعی کردم که به کوتاه ترین شکل ممکن جواب بدم، هر گونه قصوری رو ببخشید.

حیثیت هیچ کس ها

2011-06-15T21:49:00.000+04:30

حیثیت هیچکسها دومین فیلمی است که سولاناس در مورد روابط قدرت و آثار جهانی سازی و اجرای سیاست های نئولیبرال می سازد. مفهوم حیثیت در اینجا معنایی دوپهلو دارد. سولاناس به سراغ هیچکسها میرود، آنها که در غوغای سیاستهای دولتی و فراملی گم شده اند؛ تمامی برنامهها به نام آنهاست و به کام دیگران. او زنی را تصویر میکند که نه فرزند دارد و شوهرش در زندان است. او نه فرزند دارد و دندانی در دهان ندارد. گویی آنکه نان داده، از یاد برده که دندانش دهد، یا آنکه فراموش کرده هر دو را در دهانش بگذارد. اما غمی نیست؛ دولتمردان چیز دیگری در دهانش گذاشتهاند. سولاناس لوییزای داستان "و مادرت رو هم!" را تصویر میکند؛ لوییزا به دنبال "دهان بهشت" ساعتها ره میپیماید تا به آرامش برسد. او راوی داستان داریوست که به دهاتی دوردست میرود تا به مردمان فقیر رایانه ورزیدن را بیاموزد؛ اما دو ماه بعد در خون خودش میغلطد.

او لوسی را تصویر میکند که با ناامیدی از حمایتهای دولتی خود به همراه دوستانش در پی گرفتن حق خود از بانکها هستند. سولاناس توبا را به من میشناساند که با ایجاد آشپزخانهای محلی کمک میکند تا مردم گرسنه در کنار هم غذا درست کنند. کولینجا و مارگاریتا زندگی خود را بازی میکنند؛ آنها زمینی ندارند، خانهای ندارند؛ با تعداد انبوه فرزندان کجا باید زندگی کنند و سولاناس در فیلمش به این موضوع میپردازد. این افراد هیچکسها هستند و سولاناس داستان هیچکسها را میگوید که میخواهند دیگر هیچ نباشند.

سولاناس تصویرگر زندگی مردمان زاغه نشین بوینس آیرس، بیمارستان های شلوغ عمومی، زنان دهقان طبقه متوسط در جنگ با بانک های چند ملیتی است. کارگران کارخانه در پاتاگونیا که کار خود را از دست داده اند و با بدست گرفتن مدیریت کارخانه خود دست به اداره کارخانه می زنند. از سوی دیگر، کشاورزانی را به بیننده معرفی می کند که بانک های فراملیتی بر آن هستند که زمین آنها را به حراج بگذارند و با جمع کردن خویشاوندان و دوستان خود به محل دادگاه می روند و در آنجا با خواندن سرود ملی آرژانتین نظم دادگاه را به هم می زنند. مردم ماتانزا به شدت فقیر هستند؛ با آن که در نزدیکی بوینس آیرس هستند، ولی برای دفع زباله یا دریافت سایر خدمات شهری دچار مشکل هستند. سولاناس در این فیلم به دنبال تصویر کردن فقر و بدبختی نیست و تلاش انسان ها و در طعنه ای آشکار هیچ کس ها برای بدست آوردن حق خود و مبارزه با موجدین این شرایط در مرکز توجه فیلمساز قرار دارد. تعدادی از کشاورزان به دلیل وام های بانکی که دریافت کرده اند، ورشکست شده اند و بانک ها در حال تصاحب زمین های آبااجدادی آنها هستند. برخی کشاورزان خودکشی می کنند، اما در این میان زنی یافت می شود که مقاومت را آغاز می کند. ساکنان ماتانزا (با فاصله ای حدود 15 مایل با پایتخت) آنچنان فقیر هستند که نمی توانند اموات خود را دفن کنند. چند روزی طول می کشد تا پول کافی برای مراسم تدفین جمع آوری کنند. آنها آشپزخانه های مشترک برای غذا درست کرده اند. در این میان یارانه های دولتی تنها به معدودی خانوارها اختصاص یافته است.

حسن مستندهای سولاناس سبک روایی داستانهای فیلمهایش است؛ گویی نابازیگران مشغول ایفای نقش در فیلم داستانی هستند، در حالی که آنها خودشان هستند و بازی نمیکنند. به دلیل همین شیوه ممتاز روایت سولاناس او را میتوان میان مستندسازان برجسته دهه اخیر قرار میدهد. نکته مثبت فیلم ساختار روایی آن است که با وجود مستند بودن چیزی بین مستند و داستانی است. گویی شاهد فیلم داستانی هستیم که هرکس نقش خود را بازی می کند و در نهایت فیلمی داستانی با تعدادی نابازیگر یا فیلمی مستند با داستانی منسجم می بینیم. سولاناس خود می گوید که امروزه ژانرها از بین رفته اند و فاصله فیلم های مستند و داستانی دیگر مانند گذشته نیست.

جالب اینجاست که سرآغاز داستان او تغییرات متوالی در کابینه و دست بدست شدن قدرت در آرژانتین است. داستانی واقعی که میشناسیم. سولاناس بر عدم تغییرات ساختاری ریشه در ساختار قدرت کشورهای آمریکای لاتین دارد. سیاستها به ظاهر تغییر میکنند، اما همه سر جای خود هستند. معاون کارلوس منم، رقیب منم میشود تا با همان سیاستهای پیشین فقرا را فقیرتر کند و اغنیا را غنیتر. داستان از 2001 شروع میشود و از شرایط و مبارزات مردم در آن سالها و اینکه شرایط زندگی مردم در سال 2005 تغییر نکرده است. بنابراین میتوان داستان را این گونه نوشت:

اینجا بوینس آیرس، اینجا آرژانتین، اینجا آمریکای لاتین. 19 دسامبر ساعت 10:00، ساعت 11:00، ساعت 12:00 ... اینجا بولیوی، اینجا برزیل، اینجا اروگوئه ...

قصه در همه کشورها تکرار میشود. اما سولاناس هوشمندانه نقطه آغاز فیلمش را 19 دسامبر 2001 میگذارد؛ تاریخی که اعتراضات مردمی به سیاستهای دولتی راه خود را پیدا میکند. مردم به وضعیت اقتصادی خود معترض هستند؛ شرایطی که از نگاه سولاناس بیش از هر چیز زاییده سیاستهای جهانی نئولیبرال در کشورهای آمریکای لاتین است. سولاناس فیلمهای مستند اخیر خود را به همین جنبه از تأثیرات نئولیبرالیسم بر زندگی مردم دارد. تصویری که سولاناس جسورانه ارائه میدهد، نشانگر تأثیر معکوس سیاستها بر رفاه مردم است. تلهای که کشورهای آمریکای لاتین در دهه 1970 و 1980 و ایران در دهه 1990 در آن افتاد و تاوان سنگین آن را مردم فقیر این کشورها پرداختند. سولاناس خود میگوید: "تراژدی جلوی فراموشی مرا گرفت. داستان فیلم فلسفه بافی نیستند، آنها مشقات واقعی زندگی برای بقا هستند. در اینجا رای دادن با تلاش و حرکت همراه است و نه با همکاری منفعلانه با حرکت. در اینجا باید فریاد زد: بس است، بس است". این همان وظیفهای است که سولاناس – در مقام فیلمساز – برای خود قائل است؛ یعنی دادن امید برای تغییر. امید در دستان مردان و زنانی است که برای ایجاد تغییر متحد میشوند و به نیروی خود اتکا میکنند. "و بدین سان ترس مغلوب میشود و ضعیفترینها هم صاحب صدا میشوند".

فیلم مستند است و سولاناس با توجه به دیدگاه خود فیلمش را میسازد. همین موضوع میتواند همزمان نقطه ضعف و نقطه قوت فیلم باشد. مانند هر فیلم مستندی که تحت دیدگاهی خاص ساخته میشود، میتوان فیلم را به یکسوبینی متهم کرد. کما این که در برخی نقدها فیلم غیرواقعی و تبلیغاتی در نظر گرفته شده است. اما سولاناس معتقد است که دوربین بیطرف وجود ندارد و هر فیلمی پیامی دارد. سولاناس پیام فیلم خود را واضح و آشکار از زبان مردم عادی بیان میکند؛ پیامی که کاملا مستقیم است و پیچیدگی ندارد و از نظر برخی فیلم را در سطح پروپاگاندا پایین میآورد. به نظر من فیلم پروپاگاندا نیست و رکگویی آن شاید کمی به مذاق برخی خوش نیاید.

با توجه به تحصیلات سولاناس در زمینه موسیقی وی این امکان را یافته است که از موسیقی پایادور برای معرفی شخصیتهای داستانش استفاده میکند. این موسیقی مختص گائوچوهایی است که در سفر همراه با آوای گیتار اخبار را منتقل میکنند. در مقابل این حسن بزرگ در موسیقی، به نظر میرسد جملات فیلم تکراری است (کما اینکه استاد مساوات در نقد خود به آن اشاره داشتند)؛ چرا که شخصیتهای فیلم متناوبا مسائلی را پشت سر هم نقل میکنند. میتوان از دو جنبه به این موضوع توجه کرد، شاید به لحاظ آماری سولاناس میخواهد نشان دهد که درصد زیادی از مردم اینگونه فکر میکنند یا آنکه به سراغ انسانهای خاصی رفته است. به هر حال این تکرارها گاه بیننده را خسته میکند.

نوع فیلمبرداری بالاجبار سردوشی است تا در همه جا همراه قهرمانان داستان باشد. جالب اینجاست که دوربین دقیقا از زاویهای نگاه میکند که بیننده دوست دارد صحنهها و شخصیتها را ببیند. شخصیتهایی که تعدادشان زیاد است و در صورتی که فیلم داستانی بود، میشد تعداد زیاد آنها را یکی از ضعفهای فیلم دانست. به نظر میرسد سولاناس میخواهد که بیننده نام شخصیتها را به یاد نسپارد و تنها داستانهای این مردم در ذهنها بماند. همچنان که از نام فیلم پیداست اینها همان هیچکسها هستند، هیچکس هایی که اکنون حیثیت خود را بدست آوردهاند. The nobodies who get their dignities back.

برای مطالعه بیشتر:

· Bremme, Bettina (2009): Movie-mientos; Der lateinamerikanische Film in Zeiten globaler Umbrüche. Stuttgart: Schmetterling-Verl

· Hart, Stephan M. (2004): A Companion to Latin American Film. Woodbridge: Tamesis

· Martin, Michael (1997): New Latin America Cinema. Detroit: Wayne State University Press

· http://www.imdb.com/title/tt0480126/

· http://movies.nytimes.com/movie/339404/The-Dignity-of-the-Nobodies/overview

· http://www.variety.com/review/VE1117928351?refcatid=31

· http://theeveningclass.blogspot.com/2006/04/2006-sfiffthe-dignity-of-nobodies.html

سینمای نوی آمریکای لاتین

2011-06-13T17:02:00.001+04:30

سینمای لاتین آمریکا ترکیبی با کارکرد دوگانه است که از یک سو توجهات را به سینمای بخش مشخصی از جهان جلب می کند که تا حدی ویژگی های یکسانی دارند و از سوی دیگر ویژگی های فردی و ملی سینماگران برخی کشورها را نادیده می گیرد. به خصوص که سینمای آمریکای لاتین تا حد زیادی با سینمای کشورهای برزیل، آرژانتین و مکزیک و در مرتبه ای پایین تر با سینمای کوبا، شیلی، پرو و اروگوئه شناخته می شود. آیا السالوادور، پاراگوئه، بولیوی، ونزوئلا و پاناما فاقد سینما هستند؟ یا آنکه سینماگران آن کشورها امکان ساخت فیلم های دلخواه خود را ندارند؟ یا آنکه نادیده گرفته می شوند. پاسخ به این سوال نیازمند مداقه بیشتر در شرایط اجتماعی و اقتصادی این کشورها و همچنین بازارهای جهانی فیلم است که در این نوشتار به آن پرداخته می شود و منظور از طرح آن یادآوری این نکته است که سینمای آمریکای لاتین ترکیبی همزمان درست-نادرست است. منظور نگارنده از سینمای آمریکای لاتین، فیلم های موفق ساخت کشورهای لاتین با موفقیت تجاری و سینمایی در جهان است.

سینمای نوی آمریکای لاتین شامل فیلم های دهه های 1970 به بعد این کشورها می شود که با وجود نگاه جهانی و موفقیت جهانی ریشه های بومی دارند و نمی توان فیلم را از سرزمین جدا کرد. به عنوان مثال آمورس پروس رنگ مکزیکی دارد؛ نمی توان شهر خدا را در جایی خارج از برزیل تصور کرد و تانگو در آرژانتین معنی می یابد. بدین ترتیب می توان مهم ترین مشخصه سینمای آمریکای لاتین را واقع گرایی آن دانست. بی جهت نیست که سینما نوبو ی برزیل را وامدار نئورئالیسم ایتالیای پس از جنگ جهانی دوم می دانند. سینما نوبو را می توان یکی از مهمترین جریان های شکل دهنده سینمای نوی آمریکای لاتین دانست. نمی توان تاریخ دقیقی برای تولد سینما نوبو یا فیلم خاصی را به عنوان سرآغاز آن بیان کرد. سینما نوبو کم و بیش ریشه در شرایط اجتماعی و اقتصادی دهه 1960 و 1970 برزیل دارد که در آن کارگردانان مجبور شدند تا فیلم هایی با بودجه کم بسازند و در رقابت با سینمای خارجی خلاقیت خود را افزایش دهند. در میان فیلم سازان نسل نوی برزیل می توان به تأثیر گلوبر روخا، نلسون پریرا دوس سانتوس، کارلوس دیه گوئز و خواکیم پدرو اشاره کرد. تلاش اصلی کارگردانان سینما نوبو نشان دادن روابط اجتماعی و فرهنگی مردمان برزیل و نقدی بی رحمانه بر شهرهای بزرگ و پرجمعیت بود تا بیینده با تلفیق این نگاه ها به کلیت شرایط برزیل آگاه شود. این تصاویر در تضاد کامل با آن نگاهی بود که قصد داشت کشوری آرام و توریستی را برای مردمان جهان نمایش دهد. دیه گوئز به جمله یکی از سائوپائولوهایی اشاره می کند: "ما نمی خواهیم فیلم بسازیم. ما می خواهیم صدای مردم را بشنویم" (Diegues 1997: 272). صدای مردم در کارخانه های سائوپوپائولو و زاغه های ریو دو ژانیرو قابل شنیدن بود. گرچه بسیاری از فیلم سازانی که بعدها به عنوان پایه گذاران سبک نوی برزیل معرفی شدند؛ در دهه 1950 و 1960 جوان بودند، اما بر روی یک نکته اشتراک داشتند و به آن وفادار ماندند: سینما باید انتقادی باشد و آزادی بیان و خلاقیت محور فعالیت سینمایی است.

هم چنان که روخا در مقاله 1979 خود اشاره می کند (این مقاله در سال 1979 در مجموعه ای دیگر چاپ شده است و در فهرست منابع موجود است)، قدم بعدی این سینمای نوپا فاصله گرفتن از سینمای هالیوود بود؛ نه به دلیل کیفیت پایین یا هزینه های گزاف این سینما، بلکه به دلیل فاصله گرفتن سینمای هالیوود از واقعیت. تصویر واقعیت وظیفه فیلم ساز تلقی شد؛ وظیفه ای که چالشی عظیم را در پی خود داشت. سینمای هالیوود ذائقه بیننده را تحت تأثیر قرار داده بود و در نتیجه محبوبیت صنعت سینمای ملی، نیازمند اتخاذ استراتژی مناسب بود. از سوی دیگر، دو چالش اساسی دیگر سینمای برزیل در دهه 1980، بحث پوپولیسم و شبکه توزیع فیلم ها بود. چندان آسان نیست که از جامعه انتقاد کنی و محبوب باشی؛ آن هم در حالی که توزیع تحت کنترل شبکه ای مافیایی قرار دارد. به هر روی سینما نوبوی برزیل در چنین فضایی و با چنین پیش فرض هایی شکل گرفت. سینمایی که تلاش می کرد مانند دوربین کارگردانان سینمای نئورئال ایتالیا به بیرون برود و واقعیت جامعه، جمعیت حاشیه ای و فقر و بدبختی را پس از کنکاشی دقیق به تصویر بکشد. در این میان می توان به فیلم های "زندگی های عبث"، "تفنگ ها"، "خدای سیاه؛ شیطان سپید"، "کشور در اضطراب"، "اشتیاق برای عشق" و "سائو برناردو" نام برد.

همزمان با تثبیت سینما نوبو در برزیل، فرناندو سولاناس، اوکتاویو گتینو و جراردو بالخو در دهه 1960 پایه گذار "گروه سینمایی آزادی خواه" در آرژانتین شدند. گروه گرایش های سیاسی چپ گرا داشت و از طرفداران پرون بود. اما نقطه مرکزی برای گروه بدست آوردن آزادی برای ساخت و تولید فیلم بود.

این دو جریان موازی با اعلام موجودیت مکتب سینمای سوم راهی مشابه را آغاز کردند. سولاناس به همراه اوکتاویو گتینو مانیفست "بسوی سینمای سوم" را نوشت. ایده سیاسی سینمای سوم گذر از سینمای هالیوود و سینمای مولف اروپا بود. مانیفست گروه به سال 1969 در مجله سینمایی تری کونتیننتال (می توان آن را سه قاره ترجمه کرد) و به وسیله "سازمان همبستگی با مردم آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین" (OSPAAAL :Organization of Solidarity with the People of Asia, Africa and Latin America) منتشر شد، در حالی که جمله ای از فرانس فانون سرآغاز متن بود: "ما باید بحث کنیم؛ ما باید ابداع کنیم ...". خلاقیت و توجه به سینمای بومی در مرکز توجه سینمای سومی ها قرار گرفت.

علاوه بر دو جریان اصلی سینما نوبو و آزادی خواه، کارگردانانی چون ریموند گلیزر آرژانتینی و خورخه سانخینز بولیویایی و سینمای انقلابی کوبا در تثبیت جنبش سینمای سوم نقش داشتند.

مطابق مانیفست گروه سینمای اول – هالیوود - در پی مسخ بیننده و انفعال کامل اوست و نوعی بی عملی در تماشاگر به وجود می آورد؛ تماشاگری که با ارزش های فردگرایانه بمباران می شود. سینمای دوم – اروپا –حول بیان احساسات شخصی سینماگر مولف شکل می گیرد و فاقد مولفه های اجتماعی و جمعی است. در نگاه فیلمسازان سینمای سوم فیلم رسانه ای برای بیان احساسات سخصی کارگردان نیست. کارگردان بخشی از کنش جمعی است که خواست حرکت انقلابی را در مردم بیدار می کند. سولاناس و گتینو بر غیرمستقیم بودن انتقال پیام فیلم تأکید داشتند؛ چرا که فیلم باید از تیغ سانسور جان سالم بدر ببرد و تماشاگر هم باید بتواند آزادانه و بدون ترس آنها را ببیند.

در نیمه دوم دهه 1970 این سینمای نوپا به دلیل بسته شدن فضای سیاسی کشورهای آمریکای لاتین و روی کار آمدن حکومت های نظامی سینماگران خود را از دست داد. سولاناس در تبعیدی اجباری به پاریس رفت و گلیزر مفقود شد و هنوز پیدا نشده است! گتینو عملا فیلم موفق دیگری نمی سازد و سینما نوبوی برزیل رو به افول می گذارد.

به نظر می رسد دهه 1990 دوره اوج گیری دوباره سینمای نوی آمریکای لاتین است. فیلم سازانی چون سولاناس به کشور باز می گردند و فیلم سازی را از سر می گیرند و کارگردانانی چون ایناریتوی مکزیکی و والتر سالاس برزیلی مرحله ای جدید از رشد این مکتب فکری را به وجود آوردند. گرچه حضور فیلم سازان دیگری چون گاسپار نوئه در مکتب فکری متفاوت نیز در اعتلای سینمای آمریکای لاتین در کل نقش داشت.

به نظر من می توان از چند عامل اصلی در شکل گیری سینمای نوی آمریکای لاتین نام برد.

عوامل اقتصادی

یکی از رویدادهای مهم در سالهای اخیر سینمای آمریکای لاتین، موفقیت تجاری فیلم ها و بازگشت سرمایه گذاری کمپانی های اروپایی در این کشورهاست. انگیزه سرمایه گذاران وقتی افزایش یافت که "ایستگاه مرکزی" (1998) ساخته والتر سالس از برزیل، "آمورس پروس" (2000) ساخته ایناریتو و "مادرت را هم!" (2001) موفقیت های تجاری نصیب شرکت های سازنده کردند. فیلم های آمریکای لاتین در این دوره مورد اقبال عمومی جشنواره های بین المللی مانند کان و مرکز توجه سرمایه گذاری های سینمایی چون پروژه های سینمای جشنواره روتردام قرار گرفت. در کنار چنین وجوهی، شرکت های سینمایی مستقل هم سرمایه های خود را به سوی آمریکای لاتین سوق دادند. مثلا می توان به نقش کمپانی پاتاگونیک در تولید دو فیلم تحسین برانگیز "نه ملکه" (2000) ساخته فابیان بیلینسکی و "کاماچاتکا" (2002) ساخته مارسلو پی نیرو اشاره کرد. این موفقیت ها موجب شد تا توزیع کنندگان گردن کلفت سینمای جهان مانند میراماکس و سونی پیکچرز این فیلم ها را در فهرست خود قرار دهند. گرچه سینمای آمریکای لاتین هم چنان تا دستیابی به رکوردهای جهانی و رقابت با سینمای هالیوود فاصله زیادی دارد. تنها من باب مقایسه می توان به اکران همزمان فیلم "و مادرت را هم!" و "ارباب حلقه ها" اشاره کرد. اولی با بودجه ای معادل 5میلیون دلار در 40 سینما نمایش داده شد و در هفته ابتدایی 408هزار دلار فروش کرد. در مقابل، ارباب حلقه ها با هزینه تولید 93میلیون دلاری اش بر روی 3359 پرده اکران شد و 66میلیون دلار در هفته اول فروش داشت. یافتن سرمایه گذاران جهانی و بین المللی اجازه داد تا سینماگران مستقل آمریکای لاتین بیش از گذشته از یارانه های دولتی بی نیاز شوند و در نتیجه ایده های خود را با فراغ بال بیشتر پیاده کنند.

آزادی سیاسی

دهه های 1970 و 1980 دوران خفقان و ترور در آمریکای لاتین است. دوره های که خونتای نظامی در اکثر کشورها حکمرانی می کند و با سرنگونی هر ژنرال، ژنرالی دیگر قدرت را در یک کودتای نظامی در دست می گیرد. برزیل بین سال های 1964 تا 1985 توسط نظامیان اداره می شود؛ آرژانتین عملا بین سال های 1930 تا 1983 تحت حکومت نظامی قرار دارد و تنها در دوره هایی کوتاه فضای نسبی آزادی بر کشور حاکم است. زد و بندها پس از سال 1976 و کودتای نظامی علیه الیزابت پرون تشدید می شود. ژنرال پینوشه در شیلی به سال 1973 قدرت را بدست می گیرد و کشتار و زندان آزادی خواهان دستاورد حکومت نظامی اوست. سایر کشورهای آمریکای لاتین نیز شرایطی مشابه دارند.

در نیمه دوم دهه 1980 و دهه 1990 کم کم مبارزات سیاسی اثر می کند و فضای بازتری در کشورهای تحت حکومت نظامی به وجود می آید. رشد و شکوفایی موج دوم سینمای نوی آمریکای لاتین در این دوره میسر می شود. چریک ها سلاحی جدید بدست می آورند و دیگر نیازی به تفنگ ندارند، کافی است واقعیت اجتماعی کشورهای خود را به درستی تصویر کنند و بدین ترتیب وظیفه اجتماعی خود را انجام داده اند.

هم چنین تیغ سانسور مانند دوره خفقان فیلم ها را مثله نمی کرد و در نتیجه امکان ساخت فیلم های انتقادی فراهم شد. سینماگران به خوبی از این فرصت استفاده کردند و بدین ترتیب فیلم هایی چون "شهر خدا"، "حیثیت هیچ کس ها" و "روی دیگر جهانی سازی" ساخته شد.

شرایط اجتماعی

کشورهای آمریکای لاتین مانند بسیاری کشورهای در حال توسعه دچار مشکلات اجتماعی هستند. فقر معضل گسترده ای است که آثار آن در جای جای جامعه دیده می شود. به عنوان مثال، نیمی از مردم پرو زیر خط فقر قرار دارند. بیکاری در چند کشور آمریکای لاتین به بالای ده درصد می رسد. کشورهای مکزیک و برزیل زیر وام های خارجی کمر خم کرده اند و در دهه 1980 اعلام ورشکستگی کردند؛ اتفاقی که حدود 10 سال پیش برای آرژانتنی ها افتاد. ساختار اقتصادی کشورهای آمریکای لاتین به شکلی است که امکان صنعتی شدن و توسعه را فراهم نمی کنند و چرخه های باطل فقر و بیکاری ادامه دارد.

اعتیاد در بخش زیادی از کشورهای آمریکای جنوبی دیده می شود. کلمبیا، برزیل و آرژانتین با انبوه معتادان و دلالان خرده پا و عمده مواد مخدر روبرو هستند که تا سال ها امیدی به تغییر آن نیست. در چنین فضایی یافتن سوژه های فیلم سازی چندان سخت نیست. کافی است بسان قهرمان فیلم "داستان لیسبون" دوربین را به پشتمان بیندازیم و در شهرها حرکت کنیم تا فیلمی قابل اعتنا ساخته شود.

به این عوامل می توان زیبایی های طبیعی کشورهای آمریکای لاتین را اضافه کرد. ارائه تصاویر زیبا در فیلم "و مادرت را هم" یا در "ایستگاه مرکزی" فیلم ها را جذاب تر کرده است.

در پایان یک جمع بندی کلی بر روی ویژگی های سینمای نوی آمریکای لاتین دارم بر مبنای فیلم هایی که در این دوره دیده ایم:

· این فیلم ها مانند فیلم های دوره نئورئال ایتالیا به بررسی واقعیت های جامعه می پردازند. ویژگی های دیگر این سینما مانند حضور در بیرون از استودیو و توجه به دنیای اجتماعی اطراف (به خصوص شهرها) در سینمای نوی آمریکای لاتین دیده می شود.

· سینمای نوی آمریکای لاتین به لحاظ جذابیت های بصری پیشرفت زیادی کرده است. هنگامی که سینمای آرژانتین با دو فیلم "پسر عروس" و "راز چشمان آنها" کاندیدای اسکار می شود و ایناریتو به نوعی وارد سیستم فیلم سازی هالیوود می شود، مشخص است که کارگردانان عناصر زیبایی شناختی هالیوودی را به خوبی می شناسند.

· این فیلم ها با وجود آن که جهانی هستند، اما رنگ و بوی ملی دارند. نمی توان فیلم جاده ای "ایستگاه مرکزی" را از برزیل جدا کرد. با آن که داستان در هر کشوری می تواند اتفاق بیفتد؛ اما فیلم عناصر زیادی از این کشور دارد: اعتقادات مذهبی مردم برزیل؛ سفر با اتوبوس؛ ساختار شهرهای صنعتی در برزیل و معضلات اجتماعی.

· کمتر شاهد خودسانسوری جنسی در سینمای آمریکای لاتین هستیم. پرداخت مستقیم به بحث رابطه جنسی در "و مادرت را هم!" یا نوع روابط در "آمورس پروس" نشان از نگرش آزادانه فیلم سازان به بحث سکس و روابط جنسی دارد.

برای مطالعه بیشتر:

· Bremme, Bettina (2009): Movie-mientos; Der lateinamerikanische Film in Zeiten globaler Umbrüche. Stuttgart: Schmetterling-Verl.

· Diegues, Carlos (1997). Cinema Novo. In: Martin, Michael: New Latin America Cinema. Detroit: Wayne State University Press

· Hart, Stephan M. (2004): A Companion to Latin American Film. Woodbridge: Tamesis

· Johnson, Randal & Stam, Robert (1995): Brazilian Cinema. New York: Columbia University Press

· Martin, Michael (1997): New Latin America Cinema. Detroit: Wayne State University Press

· Rocha, Glauber (1997): History of Cinema Novo. In: Martin, Michael: New Latin America Cinema. Detroit: Wayne State University Press

· Shaw, Deborah (2007): Latin America Cinema Today. In: Shaw, Deborah: Contemporary Latin American Cinema; Breaking into the Global Market. Maryland: Rowman & Littlefield Publishers

فرناندو سولاناس

2011-06-13T16:38:00.007+04:30

سولاناس را می توان یکی از مهم ترین کارگردانان معاصر آرژانتین و آمریکای لاتین دانست. نام کامل او فرناندو اسکیل سولاناس (با نام هنری پینو سولاناس هم فیلم می سازد) و متولد 16 فوریه 1936 در بوینس آیرس است. در دانشگاه تأتر، موسیقی و حقوق خواند و در سال 1962 اولین فیلمش را ساخت. پس از آن که در سال 1968 اولین فیلم بلندش تحت عنوان " ساعت کوره ها" (La hora de los hornos) را به همراه گتینو ساخت به شهرت جهانی رسید؛ مستند ساعت کوره های نگاهی دقیق به استعمار نو و خشونت در آمریکای لاتین دارد. جوایزی از جمله جایزه ویژه هیأت داوران جشنواره ونیز و نخل طلایی بهترین کارگردان جشنواره کان ارمغان هنرنمایی سولاناس در این فیلم بود.

سولاناس گرایش های سیاسی چپ گرایانه و آزادی خواهانه داشت. او به همراه اوکتاویو گتینو و جراردو بالخو در دهه 1960 پایه گذار "گروه سینمایی آزادی خواه" شد که تحولی در سینمای آرژانتین به وجود آورد و نقش مهمی در آگاهی جمعی سینماگران داشت. گرایش اصلی گروه چپ پرونی بود و بعدها با پیوستن فیلم سازانی چون انریکو و نمسیو خوارز و پابلو سزیر گرایش های دیگر وارد گروه شد. سولاناس و هم فکرانش به دلیل شرکت در تجمعات حامی پرون تحت فشار قرار گرفتند؛ بطوری که یکی از هنرپیشگان به قتل رسید و سولاناس توسط نیروهای دولتی ربوده شد. این گروه سینماگران بعدها به جنبش "سینمای سوم" پیوست.

سولاناس به همراه اوکتاویو گتینو مانیفست "بسوی سینمای سوم" را نوشت. ایده سیاسی سینمای سوم گذر از سینمای هالیوود و سینمای مولف اروپا بود. هدفی که الهام بخش بسیاری از فیلمسازان جهان سوم شد. برخی نیز معتقدند که سینمای سوم نام خود را از جهان سوم وام گرفته است، بدین معنا که جهان اول، نماد آمریکا و به تبع آن سینمای اول به معنای هالیوود است. از نظر گرایش های سیاسی، می توان این سینما را منتقد استعمارگرایی نو، نظام سرمایه داری و هالیوود دانست. این سینماگران بر این باورند که مدل سینمایی هالیوود تنها بر مبنای سود بیشتر شکل گرفته است. مانیفست گروه به سال 1969 در مجله سینمایی تری کونتیننتال (می توان آن را سه قاره ترجمه کرد) و به وسیله "سازمان همبستگی با مردم آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین" (OSPAAAL :Organization of Solidarity with the People of Asia, Africa and Latin America) منتشر شد، در حالی که جمله ای از فرانس فانون سرآغاز متن بود: "ما باید بحث کنیم؛ ما باید ابداع کنیم ...".

سولانا به دلیل فعالیت های سیاسی در سال 1976 مجبور به ترک آرژانتین شد و به پاریس رفت. پس از اقامتی 7 ساله، در سال 1983 دوباره به آرژانتین بازگشت. پس از تبعید و بر مبنای تجربیات آن دوره در فرانسه دو تا از مهم ترین فیلم هایش را ساخت. فیلم "تانگوها؛ تبعید گاردل" (1985) (Tangos: el exilio de Gardel) تصویرگر تعدادی از تبعیدی های آرژانتینی در پاریس است که تلاش می کنند با برگزاری کلاس های تانگو ارتباط خود را با فرهنگ ملی حفظ کنند. فیلم تحسین شده "جنوب" (1988) (Sur) داستان مردی به‌نام فلورآلاست که به جرم فعالیت‌های خرابکارانه به زندان می‌افتد، و در سال 1983 پس از گذراندن پنج سال دوران محکومیتش آزاد می‌شود. او سخت مشتاق دیدار همسرش است، اما گذشته بین رویاها و واقعیت فاصله انداخته اند.

فیلم های مطرح دهه 1990 سولاناس شامل "سفر" (1992) (El viaje) و "ابرها" (1998) (La nube) هستند. در این دوره، فعالیت های سیاسی سولاناس جدی تر می شود و در سال 1991 نطق تندی علیه کارلوس منم – رئیس جمهور وقت آرژانتین – انجام می دهد. وی مورد حمله قرار می گیرد و به شدت مضروب می شود. در سال 1992، تلاش می کند یکی از سناتورهای بوینس آیرس شود و 7 درصد آرا را به خود اختصاص می دهد. سپس مدت کوتاهی عضو حزب پیشروی آرژانتین می شود.

در دهه 2000، سولاناس روی به ساخت فیلم های مستند می آورد که به شدت مورد توجه قرار می گیرند. در سال 2004، خاطرات ساکئو (Memorias del saqueo) را می سازد که در کشورهای مختلف با نام های متفاوت اکران شده است؛ به همین دلیل با نام "قتل عام اجتماعی" (Social Genocide) هم شناخته می شود. آلمانی هم نام " Memoria del Saqueo - Die Globalisierung hat ein Gesicht " را برای آن انتخاب کردند. در همین سال، سولاناس خرس طلایی ویژه جشنواره برلین را دریافت کرد.

سولاناس در ادامه فیلم های مستند خود در سال 2005 "حیثیت هیچ کس" (La dignidad de los nadies)، در سال 2007 "آرژانتین پنهان" (Argentina latente)، در سال 2008 "ایستگاه بعدی" (La próxima estación) و در سال 2009 "شورش خاک: طلای ناپاک" (Tierra sublevada: Oro impuro) را ساخت. فعالیت های سیاسی سولاناس در چند سال گذشته افزایش یافته است. در انتخابات ریاست جمهوری 2007، با 1.5 درصد آرا پنجم شد. در سال 2009، سولاناس با پیروزی حزبش در انتخابات یکی از نمایندگان مردم بوینس آیرس در مجلس ملی شد.

خاطرات

2011-05-17T20:58:00.000+04:30

او رفته بود، دوباره تنها شده بودم. قصه همان داستان قدیمی زندگی بود؛ مضحک، غمناک و اعجاب انگیز. مادر فلک گویی از همان لحظه آغاز به انتظار نشسته بود تا لحظه درد را نظاره کند. این بار چاره نه شراب صدساله کهنه رفیقان بود و نه حشیش تازه بر و بکس کارلزپلاتز. مرهم دردم نوشتن بود؛ باید بنویسم حتی اگر به قیمت از دست دادن تمامی دختران پارسی زبان باشد. باید بنویسم، وگرنه مرغ سکوت جوجه مرگی فجیع را در آشیان به بیضه نشسته است.
عصه مثل همیشه بود؛ تازه داشتیم به هم عادت می کردیم که طرف آمد و گفت من آمادگی رابطه جدی ندارم! عجیب ترین چیزی که ممکن است از یکی بشنوم. مگر می شود که آدم وارد یک رابطه بشود و بعدش به این نتیجه برسد که آمادگی رابطه ندارد. می دانستم حقیقت ندارد؛ یک جای کار می لنگد؛ برایم باز هم جای تعجب داشت؛ چگونه کسی می تواند وارد یک رابطه شود و به این راحتی خود را کنار بکشد. برای من به این راحتی نبود؛ گرچه داشتم آن را یاد می گرفتم. شاید اصلا باید آن را یاد می گرفتم و این تجربه ام را در اختیار جوانان می گذاشتم. نباید به این راحتی وابسته شد؛ همان حرفی که دوستمان می زد و بارها و بارها به من توصیه کرده بود. من هم با همان دیدگاه همیشگی آن را رد کرده بودم؛ اما انگار این بار داستان چیز دیگری بود. این ضربه آخر قوی تر بود. بهش گفته بودم که تو دقیقا وقتی وارد زندگی من شدی که دیگر نمی خواستم با دختر ایرانی آشنا بشوم. دخترهای ایرانی مثل آدم نمی گویند که مشکل چیست. به قول آلن تا حالا 32 تا زن مرا پیچانده اند و در هیچ یک از موارد من مقصر نبودم. خیلی بامزه بود؛ راست می گفت تا حالا سه چهار تا دختری که مرا کنار گذاشته بودند، همه می گفتند تو خیلی خوبی، ولی ما نمی توانیم با هم باشیم. هیچ کدام هم نمی گفتند که من آدم بدی هستم، ولی نکته مضحک این که چون من آدم خیلی خوبی هستم باید تنها باشم.
احتمالا اینها از این کتاب های "خوب بودن در یک ساعت"، "چگونه یک رابطه را به پایان برسانیم"، "چگونه رک باشیم" و سایر کس شعر های مرتبط خوانده بودند و حالا می خواستند در روابط دوستانه هم آن را اعمال کنند. حالا شادی به من می گوید تو پسر مهربانی هستی، آدم خوبی هستی، ولی من آمادگی رابطه جدی ندارم. طبیعتا به این نتیجه رسیدم که مشکل منم. شادی را به قهوه دعوت می کنم، تا از او بپرسم چرا. اما حرف درست و حسابی نمی شنوم.
حالا کار این روزهای من این شده است که از خودم بپرسم "آمادگی رابطه جدی ندارم" یعنی چی؟
آیا باید او را می کردم، آیا باید بیشتر بهش توجه می کردم، آیا باید کمتر توجه می کردم، آیا باید نوع دیگری از رفتار را در قبال او پیش می گرفتم .... . این است کار این روزهای من.

رئال - بارسلونا؛ پس بازی

2011-04-28T18:49:00.008+04:30

بازی سوم ال کلاسیکو به پایان رسید و بحث های زیادی در مورد آن در مطبوعات و رسانه ها مطرح شد. مهم ترین صحنه بازی از نظر اکثر جدل ورزان اخراج په په در دقیقه 61 بود. گرچه به نظر من باید ساعت ها در مورد گل زیبای مسی صحبت کنیم که توپ را برداشت و با کمک حرکت بدون توپ هم تیمی ها 40 متر دوید و چهار دفاع را کنار زد تا به یکی از بهترین های دنیا با پای راست گل بزند؛ اما چون چند تن از دوستان نظر مرا در مورد تصمیم داور برای اخراج په په پرسیده اند، در ابتدا به این صحنه می پردازم. برای آن که مستدل دلایلم را بیان کنم، دو عکس از این صحنه تهیه کرده ام. در اصل دو شات از فیلم بازی گرفته ام تا به خوبی نوع خطای په په مشخص شود

به این دو تصویر نگاه کنید. جای توپ و نوع حرکت په په بیانگر چیست؟

توپ ارتفاع پایینی دارد و په په با استوک به سمت ساق پای آلوز می رود. این حرکت تنها و تنها به یک قصد انجام می شود و آن هم صدمه زدن به بازیکن حریف است و جریمه آن مطابق قوانین بازی کارت قرمز. گرچه در حین بازی و با توجه به سرعت ضربه بیننده گمان می برد که برخورد عادی است؛ اما صحنه آهسته و به خصوص این تصویر تأکید بر تصمیم صحیح داور دارد. شاید اگر بازی کم برخوردتر بود؛ یا آن که حساسیت کمتری داشت، داور کارت زرد می داد، اما با توجه به نوع بازی (که در دسته بندی های فوتبالی دشوار نامیده می شود)، داور باید تصمیم سخت گیرانه بگیرد. در این نوع بازی ها، داور کمتر آوانتاژ می دهد و تصمیم های سختگیرانه می گیرد

در اینجا باید اضافه کنم، داور حتی می توانست راموس را به دلیل ضربه پا به صورت کیتا پس از خطای کیتا و آدبایور را پس از ضربه به صورت بوسکتس اخراج کند. در مورد پرش مارسلو بر روی پای پدرو که منجر به مصدومیت وی شد، هم می توانست تصمیم دیگری بگیرد

به هر حال در مورد کل بازی باید به این نکنه اشاره کنم که تاکتیک مادریدی ها در برابر بارسلونا دفاع چندلایه در زمین خودی و با خطای زیاد است. اگر دقت کنیم، مادریدی ها در این سه بازی وظیفه داشتند که به هر شکل ممکن جلوی بازیسازی بارسایی ها را بگیرند؛ حتی اگر این امر با خطا کردن انجام شود. حرکت بارسایی ها به این ترتیب بود: تیک تاک تیک تاک خطا؛ تیک تاک تیک تاک خطا. این روش بازی کردن همیشه این خطر را دارد که بازیکنان اخطار بگیرند یا اخراج شوند. فراموش نکنیم که تعدد خطا هم می تواند منجر به کارت شود. به نظر من، یکی از مشکلات رئالی ها در ال کلاسیکوی آخر، بازی در زمین خودی بود. برای آنها نتیجه مساوی نتیجه کاملا مطلوبی نبود و در نتیجه کمی عصبی بودند و همین موضوع دست به دست هم داد تا بازیکنان بیشتری اخطار بگیرند

به حرف های مورینیو دقت کنیم، او در این دو هفته گذشته مداوم بر 10 نفره شدن تیمش اشاره می کند؛ چون به عنوان یک مربی کاربلد می داند با توجه به شرایط بازی احتمال 10 نفره شدن تیمش بسیار زیاد است و می خواهد با ایجاد جو ملتهب جلوی این کار را بگیرد

به نظرم در پایان، خوب است که از این بحث های کودکانه بگذریم و باز هم سوپرمسی را تحسین کنیم

پایان

2006-12-31T23:50:00.000+03:30

در شأن من به دُردی کشی ظن بد مبر که آلوده گشت جامه، ولی پاکدامنم

اول از همه باید از بهترین دوستانم تشکر کنم:
جادی بسیار عزیز برای ابتکار بی نظیرش که فوق العاده بود ، امیدوارم که بتواند با تکمیل آن در موارد جدی تر هم از آن استفاده کند. ایده بسیار جالب بود و با توانایی های جادی سازگاری داشت. مثل همیشه مرا شرمنده خود کرد. همیشه مرهون لطف و زحمات جادی و لیلا هستم و خواهم بود.
از
پویان نازنین تشکر مخصوص دارم.
پستی در وبلاگش نوشت که جدا مرا شرمنده کرد. مسلما استحقاق نیمی از گفته هایش را ندارم. همیشه به من لطف دارد و یکی از بهترین دوستانی است که تا کنون داشته ام. ممنون همه زحماتش و لطفش هستم. در ضمن شرمنده این دو دوست بسیار خوبم شدم که مرا در بازی شب یلدا دعوت کردند و من برای اجرای این رسم آیینی نتوانستم در بازی شرکت کنم. مسلما هر دو جزء عزیزترین های زندگی من هستند و همین جا رسما از آن دو معذرت خواهی می کنم.

از لیلا دوست نادیده ام برای کامنتی که گذاشته است، تشکر می کنم. لیلا همیشه به من لطف داشته است و با این که ندیده امش، ولی بارها برای من کامنت گذاشته و مرا امیدوار کرده است. کامنتی که در اینجا گذاشته آن قدر مفصل نوشته که به آدم حس اهمیت دست می دهد. ممنون
از رضا شیرالی تشکر می کنم. اس ام اس روحیه بخشی زد که فراموش نمی کنم. امیدوارم که پس از امتحان رزیدنتی به نوشتن ادامه دهد.
از سایر دوستان که در این مدت کامنت گذاشتند ممنون هستم.

خوب هر آغازی پایانی دارد، این ماییم که پایان ها را زیبا و دوست داشتنی یا غمگین و ناراحت کننده می بینیم. دلتنگی ها هم پایان خودش را دارد. لازم نیست حتما به خوشی و وصال تمام شود، می تواند به شکلی دیگر تمام شود. آخرهای هفته می شود به جای دلتنگی نشست و حسرت خورد، یا این که اصلا الان بهانه خوبی برای فکر کردن داشت ... بماند .. شاید اگر بخواهیم از دلتنگی ها بنویسیم بیخود همه روزها مشغول باشیم، چه کاری؟.. اما باید تمامش کرد، چرا؟ چون ما آمده بودیم قصه ها جان بگیرند، ولی وقتی داریم قصه ها را می کشیم بگذار کشتن ها را تمام کنیم. چرا قصه؟
فقط به لحظه ای فکر کن که می خواهی قصه ای برای کودکی بگویی (که میتواند شروین کوچک باشد) تا خوابش ببرد و فرض کن مانند آنها که می گویند باید منطقی دوست داشت، فرزند چوپان عاشق دختر چوپان شده باشد. آن وقت قصه را مرور می کنیم : «پسر چوپان عاشق دختر چوپان شد و آنها با هم زندگی خوشی را آغاز کردند». نگاهت به روی صورت کودک برمی گردد. لبخند روی لبش ماسیده است؛ همین؟! خوب راست می گوید جوابش را بده. حالا می توانی کلی تخیل کنی؛ که مثلا گنجی پیدا می کنند و پولدار می شوند یا آن که خان محل از دختر خوشش می اید مجبور می شوند فرار کنند. اما نه فایده ندارد. داستان بی مزه است. حالا داستان را این گونه آغاز کن، پسری از کسی خوشش آمد که شبیه خودش نیست، فرض کن اصلا عقل می گوید که ... و تازه در گذشته پسرک ....
دیدی چقدر داستان جذابی می شود. خوب ما هم برای همین آمده بودیم، اما من چکار می کنم؟ چون آخر همه این داستان ها تلخ است، من تعریفش نمی کنم. مگر قرار است همش داستان ها تمام شوند؟ هر کس هر جور دوستش دارد تمامش کند. اصلا بگذار آدم های منطقی فرض کنند آن پسرک یک دختر مشابهش پیدا کرد و آن دختر هم خوشبخت شد. اصلا بگذار آنها موعظه کنند. بگذار ادم های رمانتیک بگویند ناگهان نظر دختر عوض شد و قبول کرد. بگذار ادم های بدبین بگویند پسره از ناراحتی مرد. ما که می دانیم آخر قصه چه شده است. بگذار دیگران تعریفش کنند.
من چکار می کنم؟ خوب، من به جنگ نا امیدی ها می روم، البته بی سپر، بی شمشیر، بی نیزه، بی شعر، بی کلام؛ من سکوت می کنم. همین.
تو از دل شیدای من مبر امید
که اکنون با سکوت حرف می زنم

روزه سکوت

2006-11-22T01:52:00.000+03:30

اگر نوشتن در وبلاگ باعث بشه دختری که بهش علاقه مند هستین تصویر نادرستی از شما در ذهنش بسازه، و حرف های شما رو بسیار نا مطلوب تفسیر کنه، چکار میکنید؟

من تصمیم گرفتم از امروز 1 آذر که این اتفاق افتاد تا 40 روز ننویسم.

در زلف چون کمندش ای دل مپیچ، کانجا ------- سرها بریده بینی بی جرم و بی جنایت

واژه ها حقیر شده اند

2006-11-16T18:42:00.000+03:30

بانو! گله داشتی، از من، از شعرهایم، از گفته هایم
بانو از من گله داشتی
              مدت هاست در شعرم نامی از تو نیست
              و نه نامی از هیچ پری روی دیگری

بانو! گله کردی از من، از سکوت من
           از نبود من، از بی عشقی من
از من گله کردی، از بی وفایی من
           از تب تند و عرق پس از آن
اما بانو، مگر می شود ما و بی عشقی
                                     ما و سکوت
                                     ما و هجرت
                                     ما و دوری
                                     آن هم از تو!!!

بانو! واژه ها حقیر شده بودند
    خواستم بگویم که دلم اسیر زندان نگاه توست
    به یاد آوردم آزادگان اسیر زندان ها هستند
    خواستم بگویم دوری ات شکنجه روح بیمار من است
    به یاد آوردم که شکنجه مهرورزی دژخیمان است
    خواستم بگویم که بی تو تنهای تنهایم
    به یاد آوردم تنهایی تقدیر ناگزیر من است
    خواستم بگویم دوستت دارم
    به یاد آوردم دوستان یک به یک می روند

آری بانو، واژه ها حقیر شده اند، من سکوت نکرده ام

آبان 1385

فرار زیبایی ها

2006-11-10T22:57:00.000+03:30

دفعه قبل در مورد فرار مغزها نوشتم. خبری به دستم رسید سخا ناراحت کننده، مبنی بر این که زیباترین خبرنگار زن دنیا با نام میترا طاهری ایرانیه. وقتی این خانم رو دیدم، با خودم گفتم کل فرار مغزها یه طرف فقدان این خانوم یه طرف

البته اخبار جدیدی به ما رسیده که این خانوم اصلا فرانسوی و دورگه است با نام ملیسا.
به هر حال به نظر من که ایشون یه چهره بین المللی هستند . هر جا باشن باید زیباییشون رو ستایش کرد

برای دیدن کل عکس ها مراجعه کنید به
این سایت

من ستایشگر زیبایی ها هستم

فرار مغزها

2006-11-05T17:13:00.000+03:30

برای افطار خونه احسان بودیم. تعدادمون دقیقا هفت نفر بود. برگشتنی با ممد داشتیم حساب می کردیم که چطور دیگه خبری از اون سفره های بزرگ افطار نیست، دیدیم نصف بچه ها رفتن و اینجا نیستن. دیدم بد نیست یه آماری بدم ببینم چه خبره.

از فامیل شروع می کنم: خواهر بسیار عزیزم پریسا (مهندسی شیمی از پلی تکنیک - اتریش)
پسرعموی عزیزم حسین (پزشکی ارومیه، آمریکا)
سیامک دوست همیشگی و عزیزم (مکانیک پلی تکنیک - آمریکا)
یاسمن بسیار عزیز (شیمی الزهرا - آلمان)
آرش نازنین (پزشکی تهران - آلمان)

دوستان هم کلاسی دوره مدرسه و دانشگاه
سینا ستاری (مکانیک علم و صنعت - آمریکا)
محمد عطارد (پزشکی شهید بهشتی - استرالیا)
آزاد شادمان (برق تهران - کانادا)
مهراد واعظی (صنایع شریف - انگلستان)
حسین درویش (عمران شریف - استرالیا)
احسان ارحامی (عمران شریف - آمریکا)
فرزین حبیب بیگی (المپیادی - آمریکا)
کاوه خجسته (المپیادی - آمریکا)
علیرضا امیرخیزی (المپیادی - آمریکا)
بهنام عطاران ( ... شریف - آمریکا)
حمید معمارزاده (برق خواجه نصیر - کانادا)
سارو معمارزاده (برق خواجه نصیر - انگلستان)
امیرعباس محمدزاده (برق خواجه نصیر - استرالیا)
...

و آنان که خواهند رفت:
محمد و آرش و ...

شما بودید دلتنگ نمی شدید؟

تولستوی و آزادی

2006-10-27T16:59:00.000+03:30

گاو آزادی ندارد، چون از درک یوغ خود قاصر است

تولستوی

فقر

2006-10-21T13:07:00.000+03:30

هوا دلگیر و آسمان خاکستری
در راستای یکی پیاده رو
مردی فقیر در گذر است
مردی که گرسنه است
مردی که بی خانه
مردی که نمی تواند عاشق باشد
مردی که می لرزد چونان سگی در زمستانی
مردی بی رفیق
مردی بی رمق
مردی بیمار با کفشی پاره
مردی در راستای یکی پیاده رو
هوا کماکان دلگیر و آسمان خاکستری ست

برتولت برشت با ترجمه علی عبدالهی

نیچه

2006-10-18T21:02:00.000+03:30

زندگی را نمی توان تحمل کرد، مگر آن که اندکی دیوانگی چاشنی آن کرد.

نیچه

امروز با سعدی

2006-10-17T11:13:00.000+03:30

گفتی ز خاک بیشترند اهل عشق من
از خاک بیشتر نه، که از خاک کمتریم

سعدی

سولوژن دوباره فیلتر شد!!

2006-10-14T00:48:00.000+03:30

سایت سولوژن عزیز دوباره فیلتر شد. دفعه قبل که این اتفاق افتاد شروع کردم به جمع آوری سایت هایی که احمقانه توسط دولت سانسور میشن. این دفعه تأسف خودم رو از حماقت حاکمان اعلام میکنن. سولوژن خودش یه شخصیتی کاملا علمی با گرایش های منطقیه.
سولوژن اولین کسی بود که "خاطرات یک دلقک" رو به ما معرفی کرد. همیشه مشوق من تو وبلاگ نویسی بوده و مصداق کامل همون جمله مشهور که وقتی اومدی نفهمییدم کی اومده وقتی رفتی فهمیدم کی رفته

دل خام جلیل

2006-10-06T11:39:00.000+03:30

هی ! با توام ! آی زندگی! کر خودتی
      ساده دل و خام و زودباور خودتی
بیهوده نکوش تا مخم را بزنی
      عاشق بشوم؟ نه جام من! خرخودتی

شعری از جلیل صفربیگی که با ابتکارجادی بسیار عزیز با او آشنا شدیم.

        حتما به سایت واران که متعلق به جلیل صفربیگی است سربزنید

قوادی به ز هر کار دیگر!!!!

2006-09-28T20:02:00.000+03:30

ابوالفضل بيهقي مي‌گويد: «مردي بود به نيشابور كه وي را ابوالقاسم رازي گفتندي و اين مرد ابوالقاسم كنيزك پروردي و نزديك امير نصر آوردي و با صله بازگشتي و چند كنيزك آورده بود. وقتي امير نصر ابوالقاسم را دستاري داد و در باب وي عنايت نامه‌يي نبشت. نيشابوريان او را تهنيت كردند و نامه بياورد به مظالم برخواندند. از پدر شنودم كه قاضي بوالهيثم پوشيده گفت – و وي مردي فراخ مزاح بود – اي ابوالقاسم ياد دار قوادي به از قاضي‌گري»

برای جادی عزیز

2006-09-24T19:46:00.000+03:30

مردکی آنجا ایستاده بود
نامش را نمی گویم
- دیکتاتورها را همه می شناسند
به سکوت فرمان می داد
بر سکوت فرمان می راند

و تو سکوت را بهانه کردی
و لال ها را به جرم سکوت
ناسزا گفتی

کنون غروب را نظاره کن
غروب پسرک شانزده ساله ای است
که دنیا را می خواهد
که خورشید را جستجو می کند
او را راه گم کرده است
از تو نشان خورشید را می خواهد
اما لال بود و تو ندانستی
و تو با همه عظمتت
با همه مهربانی ات
نفرت را به او هدیه دادی

2/7/1385 برای ج.

دلتنگم

2006-09-22T22:16:00.000+03:30

جبران خلیل

2006-09-20T20:34:00.000+03:30

"آن کس که نقش را از خیال خویش
بر سنگ مرمر تصویر می کند
از آن کس که زمین را شخم می زند شریف تر است"

جبران خلیل جبران

آیا واقعا چنین است؟

پایان نامه

2006-09-17T20:04:00.000+03:30

پایان نامه ام را دوست ندارم، چون سنگین است و من به انتظار دیدار استادان مجبور به تحملش هستم
پایان نامه ام را دوست ندارم، چون نام تو را در ابتدایش حک نکرده ام
پایان نامه ام را دوست ندارم، چون آن قدر در آن اشتباه کرده ام که حالم را خراب می کند
پایان نامه ام را دوست ندارم، چون حمل آن دستان ناتوانم را خسته تر می کند
پایان نام ام را دوستن دارم، چون در آن به بسیاری گندهای جامعه شناسی رسمی تن داده ام
"اما دنیا گذران ... و من نغمه سرای دل عاشق"

اوریانا فالاچی مرد

2006-09-16T20:44:00.000+03:30

اوریانا فالاچی را به خاطر جسارتش دوست دارم. می دانم که متن ها و مصاحبه هایی که می کند، احساساتی است. می دانم که عکس های تقلبی می گیرد. می دانم که منصف نیست. می دانم که دروغ نوشته است. اما جسور است و جسارتش را دوست دارم.

زبان نگاه

2006-09-13T20:12:00.001+03:30

نشود فاشِ کسی آنچه میان من و توست
               تا اشاراتِ نظر نامه رسان من و توست
گوش کن با لب خاموش سخن می گویم
               پاسخم گو به نگاهی که زبان من و توست
روزگاری شد و کس مرد ره عشق ندید
               حالیا چشم جهانی نگران من و توست
گرچه در خلوت راز دل ما کس نرسید
               همه جا زمزمه عشق نهان من و توست
گو بهار دل و جان باش و خزان باش، ارنه
               ای بسا باغ و بهاران که خزان من و توست
این همه قصه فردوس و تمنای بهشت
               گفتگویی و خیالی ز جهان من و توست
نقش ما گو ننگارند به دیباچه عقل
               هر کجا نامه عشق است نشان من و توست
سایه! ز آتشکده ماست فروغ مه و مهر
               وه از این آتش روشن که به جان من و توست

ه.ا. سایه - تهران ، آبان 1325 (1328؟) از مجموعه
سیاه مشق 1

کوچه!!

2006-09-10T19:16:00.000+03:30

رنج و خلوت

2006-08-31T12:57:00.000+03:30

نالیدن، زاریدن و گریستن اعمالی زبونانه‌اند
دل قوی دار و در جاده سرنوشت گام بگذار
و باری را که قرعه فال بر دوشت نهاده، بر گیر
و آن گاه چون من رنج بکش و در خلوت بمیر

دووینی

امروز با حافظ - محرم راز دل شیدای خود / کس نمی‌بینم ز خاص و عام را

2006-08-28T16:16:00.000+03:30

ساقیا برخیز و در ده جام را
            خاک بر سر کن غم ایام را
ساغر می بر کفم نه تا ز بر
            بر کشم این دلق ازرق فام را
گرچه بدنامی است نزد عاقلان
            ما نمی‌خواهیم ننگ و نام را
باده در ده چندان از این باد غرور
            خاک بر سر نفس نافرجام را
دود آه سینه‌ی نالان من
            سوخت این افسردگان خام را
محرم راز دل شیدای خود
            کس نمی‌بینم ز خاص و عام را
با دلارامی مرا خاطر خوش است
            کز دلم یکباره برد آرام را
ننگرد دیگر به سرو اندر چمن
            هر که دید آن سرو سیم‌اندام را
صبر کن حافظ به سختی روز و شب
            عاقبت روزی بیابی کام را

حافظ